Skip navigation

Category Archives: Minimal

The recent developments in electronic music present us with a good example of how the inorganic has become, at least in sound, more organic than the organic. With the rapid development of sound-producing machines it has become possible to create such sounds that while listening to it one feels like there is a living organism from a strangely familiar realm making noises in the room, or worse still, that the noises are coming from within one’s mind and body. Listening to this kind of music makes the mutual exclusiveness of the somatic and the psychic irrelevant. Especially after the three dimensional medium presented by CDs and DVDs it has become possible to present the sound to masses in a form that sounds more real than the original, live recording. 

I will return to the relevance of electronic music in a little while, but first let me revisit Herbert Marcuse’s theory of how capitalism keeps itself alive by feeding on the death of the counter-subjectivities and the life of the dominant consuming subject governed by the life drive which is itself externally constituted within the subject. In a nutshell, Marcuse’s theory in One-Dimensional Man was that the one dimensional market society absorbs and turns the counter-cultural products into its own agents, reducing the two-dimensional to the one-dimensional, hence making the forces of resistance serve the purpose of strengthening what they are counter to. Marcuse’s problem was the dissolution of the two-dimensional sphere of counter-cultural production and its domination by one-dimensional relations. He suggested using mythological imagery  not only to make sense of the pre-dominant social reality, but also to create a counter-social reality which would at the same time be a critique of the existing social reality. What Marcuse said is still relevant to a certain extent, but to be able to use this theory one has to adapt it to the demands of the present situation. What I will attempt to do, therefore, is to ignore the irrelevant parts of Marcuse’s theory and try to find out those parts of it that matter for my concerns. It is true that Marcuse’s theory is no more sufficient in understanding and solving the problems of our Superpanoptic societies. And yet in it there are lots of insights with high potential for development in the service of psychosomatic and sociopolitical progress today.

Today even Madonna’s latest release, Confessions on the Dance Floor, is produced in a DJ’s room in London. The electronic dance music products are mostly produced in people’s bedrooms on a personal computer donated with software especially produced for making electronic music. The recent shift in the gears of electronic dance music, of course, is a cause of the amazing possibilities the digital sound machines present. These machines have no material existence; they are loaded on the computer in the form of digital data. One can have a studio loaded into one’s computer by pressing a few buttons on the keyboard. In this context, making music requires technical knowledge of the tools of production more than the knowledge of the rules of what is called making music. With electronic music the sounds are already there, loaded into the computer; all one needs to do to become a music producer has become putting these sounds together, making them overlap with one another in a positively disordered way and produce something that is neither the one nor the other.

If we imagine for a moment Beethoven making his music after the orchestra plays it, composing the piece after it is materialized, we can see how paradoxical the situation the producer is caught up in inherent in the production process of electronic music is. It is as if Beethoven wrote the notes of his music as he listened to the orchestra play it. We can see that this is in fact exactly the opposite of what Beethoven did. For in the case of Beethoven, unlike the electronic music producer, it is the internal orchestra in the psyche that plays the piece as Beethoven writes it, not an actual orchestra in its material existence. With electronic music that internal orchestra is not in the creator’s mind, but in the computer. 

Some of the more creative and experimentalist logics in this field record the noises coming from within their bodies, or from within other animals’ bodies, load them into the computer, and with the aid of synthesizers and effects units, turn these noises into the basic rhythms and melodies of their music. Heartbeat, for instance, can be used as drum and bass at the same time in some electronic music recordings. It is possible to dub-out, echo, delay, deepen, darken, lighten, slow down, or fasten up the sound of heartbeat with the computer. And after a proper mastering process you get something that sounds neither totally organic, nor totally inorganic.  These products are not only digitally bought and sold on the internet, but also exchanged with similar other products.

The affective qualities of these products are extremely high. The producers of the five most developed forms of electronic music, which are Techno, House, Electro, Trance, and Breakbeat, claim that they are the beholders of the threshold between the soma and the psyche, that with their walls of sound they keep them separate and yet contiguous to one another. 

It would be wrong to assume, as many have done, that this kind of music is in touch with only a few listeners. On the contrary, since not only the listeners but also the producers of this kind of music have started to occupy dominant positions in the advertisement production business, it is not surprising that electronic music, and especially the underground minimal techno, is increasingly being used as the background music surrounding the object advertised in many advertisements on radio and T.V. Based on the erasure of the boundary between the psychic and the somatic, or between the inorganic and organic, the use of minimalist electronic music in the advertisements of today’s hectic life-styles is a very good example of the exploitation of the life/death drives inherent in contemporary nihilistic culture driving and driven by what has almost become transglobal capitalism.  The LG U880 ultra-slim mobile phone advert on T.V. is precisely the hard-core of how this exploitation of the life/death drives takes place. In the advert there is heart beating in the phone. Or, the heart is shown to have a transparent phone surrounding it. And with the minimalist techno at the back, that is, sounds that are neither organic nor inorganic but both at the same time. The beating heart in the phone creates the deep and dark bass sound with extremely electronic and yet organic sounding noises coming from within the phone.  It’s as though it is one’s own heart beating in the phone; this phone is you, so it’s yours… If we keep in mind that the transparency of the phone is fleshy, for there are capillaries of the phone, the overall impression created is one of ultra minimalist life reduced to its bare bones when in reality the LG U880 mobile phone is itself the product of exactly the opposite of an ultra minimalist attitude. The message is that this mobile phone is what attaches you to life, when in fact it detaches you from life as it is. The finishing words, “Life is Good,” only confirms my critique of this advertisement, of this marvellous sound-image which is an inorganic object disguised as a living organism. It is obvious that what’s at work here is the exploitation/oppression of the life/death drives, as the inorganic replaces the organic, and the real of death in the midst of life is expelled. 

As I said at the beginning of this article, in this perilous time the three dimensional sounds created by the contemporary electronic music are non-representational to such an extent that it is as though there is a living organism from a completely other dimension making organic noises in the room. And in this room and at this very moment  in which I found myself Marcuse’s theories are unfortunately insufficient in that they do not realize that it is precisely the reversing of the roles policy, that is, presentation of something as its opposite, of an inorganic entity as an organic entity for instance, or of that which is inside as if it is outside, that has to be left behind. As we know from Foucault and Hobbes, Panopticon and Leviathan are within and without the subject at the same time, and a reverse of the roles of the inside and the outside means nothing in this perilous time. 

For the solution of problems posed by the advanced projection-introjection mechanisms of what have become Superpanoptic societies, I shall attempt to show that post-structuralism and critical theory have never been as mutually exclusive as many suggest, especially in terms of the wrong and right questions that they have left unanswered. If we look at Adorno’s and Foucault’s writings we can see that most of their thoughts are directed towards finding out how to reconcile theory and practice. Just as theory and practice, post-structuralism and critical theory, too, are always already reconciled, because they come from Nietzsche, Marx, and Freud. They may be always already reconciled but the only way to actualize this reconciliation is to realize their common goal; to put theory in the service of ordinary life, to develop the conditions of existence, and to practise freedom. 

 It will almost sound offensive to say that the new emerges only if some people become traitors and shake the foundations of their own mode of being, or at least undertake opening up spaces so that light can shine among all, or death can manifest itself. But one must take the risk of offending some others, for every situation requires its expression, every problem bears within itself at least half of its own solution. It is all a matter of putting theory and practice in the service of one another. Theory that does not match the truth of its time is for nothing. It is important to theorize practical ways of dealing with the banal accidents of an ordinary life. I think what I have just said is one of the things that both Foucault and Adorno would have agreed on.

What we witness in this time is Aldous Huxley’s Brave New World turning into Rave New World.  A world in which the well known and the so called lines between mind and body, fantasy and reality, nature and culture, organic and inorganic, life and death, are not just blurred, but have completely disappeared. And yet, at the same time, these lines are in the process of reappearance.

click to listen

MANTIS 076 + BLACKMASS PLASTICS
DOWNLOAD STREAM ITUNES RSS

hour 1 / DVNT

Photek – Ni-Ten-Ichi-Rhy [Science]
Solar Chrome – Malevil [Maschinen Musik]
Petar Alargic – EeR NR1 [petaralargic.com]
Octave Mouret – Good News Everyone! I’ve Taught the Toaster to Feel Love [octavemouret.bandcamp.com]
Foul Shape – A Monster Has Created [Entity]
Loefah – Twisup VIP [DMZ]
Adam X – Downbursts [Prologue]
Plastikman – Ask Yourself (Dead Sound remix) [dub]
Intra:mental – Love Arp [Semantica Records]
Mothboy – Medusa feat. Sezrah Sylvan [Drawn Recordings]
Mothboy – Others [Drawn Recordings]
Drugstore – Razor [Offaudio]
Steve Bicknell – Track 5 [Cosmic Records]
Scanone – Angels [Syndetic Recordings]
Laserfire – Wires of Love (Encrypter remix) [dub]
Bruce Stallion – OK U Cunts [Off Me Nut Records]
Perforated Cerebal Party – Mystery Train [Russian-Techno.com]
Concrete DJz – Hadron Collider [Subsequent]
Pillpopper – Jewelry Box (Threnody remix) [Furioso] forthcoming
BEATure – Follow the Line [Sens Inverse Label]
ECHO PARK – After Burner [All City Records]

hour 2 / BLACKMASS PLASTICS showcase

Blackmass Plastics – Plasixsixsix
Blackmass Plastics – Bad Reflection
Blackmass Plastics – Step Up or Get…
Blackmass Plastics – Ouija Board
Blackmass Plastics – Arpexone
Blackmass Plastics – Biomega
Blackmass Plastics – Klonk Kreator
Blackmass Plastics – Visions of Plastic
Blackmass Plastics – OK Ozzy
Blackmass Plastics – Dial M.
Blackmass Plastics – D for Danger
Blackmass Plastics – Red and Black Rush
Blackmass Plastics – Known Space
Blackmass Plastics – Paranoid Agent
Blackmass Plastics – Selecta Infecta
Blackmass Plastics – Give Me Da Data
Blackmass Plastics – Scope Dog
Blackmass Plastics – T-Rex Powerdrill
Blackmass Plastics – Zargon
Blackmass Plastics – Nothing Nice
Blackmass Plastics – Get Destroyed
Blackmass Plastics – Get Bigga
Blackmass Plastics – Down Periscope
Blackmass Plastics – Get Jacked
Blackmass Plastics – Tek Tek v3
Blackmass Plastics – Ice and Slice
Blackmass Plastics – Future Past (original mix)
Blackmass Plastics – Trauma Centre
Blackmass Plastics – Blindsider
Blackmass Plastics – No Escape
Blackmass Plastics – Get Spooked

Advertisements

Üst Düzey Bir Araştırma Komisyonu’nun ilk icraatı Dr. Lawgiverz’i bulup sistemin temellerini dinamitlemesini engellemek için yargıya havale etmek üzere üç siyasi polis memuru görevlendirmek olur. Üç farklı ülkeden seçilen ve kendi ülkelerinde işlerinin ehli olduklarını ispatlamış bu üç siyasi polisin biri şef, biri müfettiş, diğeri de basit bir çavuştur. Öncelikle üçünün de konuşabildiği ortak bir dil belirleyip, ki bu dil elbette ki İngilizce’dir, işe koyulan bu üçlüye Üç Silahşörler demek ise ilerleyen süreçte açıklığa kavuşacak sebeplerden ötürü sanırız pek yerinde olacaktır. Dolayısıyla da bundan böyle onları üç silahşörler olarak anacağımızı şimdiden belirtelim.

Her neyse, geleneksel romanlarda olduğu gibi durup da bu üçlünün teker teker karakter tahlillerine girişmek yerine, karakterlerini olayların seyrinin açıklığa kavuşturmasını günümüz edebiyatına uyum açısından uygun bulduk. Örneğin göreve getirildikleri o ilk günkü karşılaşma esnasında gerçekleşen şu anekdot bile bize nasıl bir üçlüyle karşı karşıya bulunduğumuzu göstermeye yeter ve hatta artar bile diye düşünüyoruz.

Şef şu sözlerle başlasın mesela konuşmasına: “Arkadaşlar merhaba. Bildiğiniz gibi Dünya Devletleri Ortak Platformu’nun istihbarat şubesi baş sorumlusu kendisine verilen yetkiye dayanarak Üst Düzey Bir Araştırma Komisyonu oluşturdu ve beni de şimdilik üçümüzden ibaret bu komisyona şef olarak atadı. Bundan böyle aramızdaki kültürel farklılıkları geri plana itip ortak bir amaç doğrultusunda, yani Dr. Lawgiverz’i ve Spekülatif Gerçekçiler’i haince planlarını yürürlüğe koymaktan men etmek yolunda birlikte çalışacağız. İstihbarat şubesi baş sorumlusunun bana verdiği dosyaya göre Dr. Lawgiverz şu anda Japonya’da. Sanırım aramızda bir Japon’un bulunması da bu yüzdendir.” Bunları söylerken bakışlarını müfettişe yönelterek başını hafifçe öne eğmesinden anlıyoruz ki müfettiş Japon’dur, ki nitekim öyle olduğu için de sözü devralan o olacaktır. “Teşekkürler şefim. Japonya polis teşkilatı olarak, Dr. Lawgiverz’in iletişim halinde olmanın da ötesinde bir takım bilimsel projeleri hayata geçirmek üzere son derece içli dışlı olduğu bilim adamını tespit etmiş bulunmaktayız. Takamuro Kootaro adındaki bu adam yıllardır zamanda yolculuk, ölümsüzlük ve daha başka doğa üstü hadiselerle ilgili araştırmalar yapıyor. Ne yazık ki arkasındaki güçleri henüz tespit edebilmiş değiliz, ancak Japonya dışından, büyük ihtimalle Kuzey Amerika’dan olduğunu tahmin ettiğimiz bazı şer odaklarından beslendiğini tahmin ediyoruz. Ona maddi kaynak sağlayan birden fazla enstitü olduğu aldığımız duyumlar arasında.” O vakte kadar tüm bunları dikkatle dinlemekte olan çavuş tam da müfettiş sözlerini bitirdiği esnada araya girerek Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olduğunu ele veren bir cümleyle başlayacaktır konuşmasına. “Chicago Haberalma Örgütü’nde geçirdiğim yıllar boyunca edindiğim tecrübeyle ifade edecek olursam Dr. Lawgiverz’in söz konusu Japon bilim adamına maddi kaynak sağlayan enstitülere göbekten bağlı olduğunu söyleyebilirim. Elimizde henüz kanıt olmasa da Dr. Lawgiverz’in Takamuro Kootaro’yla ülkemizdeki birtakım ne idüğü belirsiz enstitüler arasında bir nevi köprü vazifesi gördüğünden eminiz diyebilirim. Oradaki arkadaşlarım gerekli kanıtları bulmakla, bulamadıklarını ise yaratmakla meşguller şimdi.” 

Dikkatli okuyucularımızın gözünden kaçmayacağı üzere şefin milliyetini belirtmediğimizin ise elbette ki farkındayız. Bunun sebebi kendisinin Atlantik Okyanusu üzerinde uçmakta olan bir uçakta ve/yani hiçbir ülkenin hava sahasına dahil olmayan bir bölgede doğmuş olmasıdır. Annesi İspanyol-İtalyan, babası ise Fransız-İngiliz kırması olan bu adam sizin de gördüğünüz üzere kırmaların kırmasıdır. Avrupalı diyebileceğimiz şef, artık Avrupa Birliği kurulduğu için çoğu anlamsızlaşan toplam altı ülkenin pasaportunu birden taşımakta ve yedi dili anadili gibi konuşabilmektedir. Elbette ki bunun sebebi herhangi bir anadile sahip olmamasıdır, yani mantık kurallarına özen gösteren okuyucularımızın da takdir edeceği üzere az önce yanlış bir benzetme yapmak gafletine düştük. Zira anavatanı olmayan bir insanın anadili de olmaz, olamaz.

Londra’nın her zamanki gibi o son derece soğuk ve yağmurlu gecelerinden birinde, Dünya Devletleri Ortak Platformu tarafından üç silahşörlere merkez ofis niyetine tahsis edilen, Liverpool Street yakınlarındaki o eski evde vuku bulan bu anekdot, üç silahşörlerin, ertesi gün bazı spekülatif gerçekçilerin Londra’da boy göstereceği bir konferansa, esas amaçlarının ne olduğunu kimseye çaktırmadan katılıp olayın felsefi boyutunu mercek altına alma kararıyla son bulacaktır, ki nitekim sanırız bulmuştur da zaten işte.

Mixes by swarmintelligence

This new collection of  challenging literary studies plays with a foundational definition of Western culture: the word become flesh. But the word become flesh is not, or no longer, a theological already-given. It is a millennial goal or telos toward which each text strives.

Both witty and immensely erudite, Jacques Rancière leads the critical reader through a maze of arrivals toward the moment, perhaps always suspended, when the word finds its flesh. That is what he, a valiant and good-humored companion to these texts, goes questing for through seven essays examining a wide variety of familiar and unfamiliar works.

A text is always a commencement, the word setting out on its excursions through the implausible vicissitudes of narrative and the bizarre phantasmagorias of imagery, Don Quixote’s unsent letter reaching us through generous Balzac, lovely Rimbaud, demonic Althusser. The word is on its way to an incarnation that always lies ahead of the writer and the reader both, in this anguished democracy of language where the word is always taking on its flesh.

Download and Read

via V£R$O

      
 
Now, more than ever, one should insist on what Badiou calls the ‘eternal’ Idea of Communism.  – Slavoj Zizek
 
A new program for the Left after the death of neoliberalism. ‘We know that communism is the right hypothesis. All those who abandon this hypothesis immediately resign themselves to the market economy, to parliamentary democracy—the form of state suited to capitalism—and to the inevitable and “natural” character of the most monstrous inequalities.’—Alain Badiou
 

Badiou’s Communist Hypothesis and The Idea of Communism Conference > Resources


 

Download and Read

Descartes

Life and Death in a Raving New World (excerpt from The Life Death Drives)

The influence of Nietzsche’s concepts of the will to nothingness and eternal return are pervasive in Freud’s later work. Freud’s turn towards metapsychology and his consequent creation of the concept of the death drive is rooted in his need for something to fill in the gaps in his scientific and empirically observable theories owing much to Darwin. Freud was uneasy with the concept of the death drive on account of its non-scientific nature, but nevertheless he had to conceptualize the death drive as the counterpart of the life drive in order to be able to go beyond the pleasure principle. Educated as a neuroscientist Freud was aware that he was contradicting himself and perhaps even turning against his earlier attitude towards the human psyche by showing that at the beginning was the death drive and that the life drive was only an outcome, a kind of defense against the death drive… Read More

via senselogic

Being Without Thought: The Unconscious and the Critique of Correlationism

Being Without Thought: The Unconscious and the Critique of Correlationism I have decided to make available a short draft version of a larger work, what could probably be called my greater “project” that I am actively working on. As has been pointed out by both Nick and Ben in their recent interviews with Paul Ennis, I am part of a small group of speculative realists (a name I gladly wear) that not only defends, but attempts to expand on the tradition of psychoanalysis, or more specifically, the metaphysics of psychoanalysis… Read More

via Complete Lies.

Table journals

Image via Wikipedia

I’m a little late on this, but you still have a month left to enjoy unfettered, free access to Sage Journals Online. Good times to be had for all you independent scholar types out there. … Read More

via An und für sich

• Philosophy as Biography •
• Alain Badiou •

“Nietzsche wrote that a philosophy is always the biography of the philosopher. Maybe a biography of the philosopher by the philosopher himself is a piece of philosophy. So I shall tell you nine stories taken of my private life, with their philosophical morality… The first story is the story of the father and the mother.
My father was an alumnus of the École Normale Superieure and agrégé of mathematics: my mother an alumna of the École Normale Supérieure and agrégée of French literature. I am an alumnus of the École Normale Supérieure and agrégé, but agrege of what, of philosophy, that is to say, probably, the only possible way to assume the double filiation and circulate freely between the literary maternity and the mathematical paternity. This is a lesson for philosophy itself : the language of philosophy always constructs its own space between the matheme and the poem, between the mother and the father, after all.” Read More

• VIDEO Version •

[blip.tv http://blip.tv/play/Aan1MAI%5D
[blip.tv http://blip.tv/play/AaqtLQI%5D

Postfelsefe nasıl hadım eder, ya da neden XI. tez tersine çevrilmeli üzerine

Postfelsefe nasıl hadım eder ya da neden XI. tez tersine çevirilmeli üzerine Benim felsefeye ilgim materyalizm ve onun eleştirel işlevi sayesindedir: bilimsel bilgiyi onun mistifiye edilmiş tüm ideolojik bilgiselliğinin karşısına almaktır. Ahlaki temelde bir mit ya da yalan karşıtlığından değil, onların akılcıl ve sistematik eleştirisinden bahsediyorum. – Louis Althusser [kaynak]

Burada bır zamandır okumaya çalıştığım bir felsefi metinden kısaca sözetmek istiyorum. Zira şu ana dek metnin sadece 2 bölümünü yani 50 sayfasını okuyabildim. Bu da kitabın sadece 3′te 1′ine tekabül ediyor. Şunu itiraf etmek zorundayım: Bu 50 sayfayı okumak bana 500 sayfa okumak gibi geldi. Bunun nedenlerinin başlıcaları arasında benim “felsefeci” olmadığım gerçeği yatıyorsa da, bundan öte metnin Kant sonrası felsefeye, modernist felsefeye olan özgün eleştirisinin ince noktaları ve ziyadesiyle yoğunluğu okunuşunu zorlaştırdığını eklemek gerekiyor. Halbuki metnin son yılların felsefi metinleri içerisinde en yalın, en tutarlı, en takip edilebilir bir dille yazıldığını düşünmeme rağmen, bu böyle oldu. Yazar: Quentin Meillassoux, Kitap: After Finitude: An Essay on the Necessity on Contingency (Sonluluk Sonrası : Vukuu Belli Olmamanın Gerekliği Üzerine Bir Deneme)… Read More

via Mutlak Töz

AUFS links to a conversation between Jacques Derrida and Ornette Colman from the late 90s. Here. Plus, here’s another interview with Ornette Coleman: Read More

via Perverse Egalitarianism

röportaj güzel de, yazı karakterleri o kadar küçük ki okunmuyor… güya wordpress bu hemingway temasını yazarlar için yapmış, okunmak istemeyen yazarlar için yapmış belli ki… her neyse, underground poetix elemanları isteseler bu küçük yazı karakteri sorununa bir çözüm bulurlar aslında ama nedense onlar da bu konuda hiçbir şey yapmıyor… dostça bir uyarı ve öneri olarak alınsın lütfen bu, “dost acı söyler,” lâfı hatırlansın… sevgiyle…

Lawrence Ferlinghetti (1969) 1969 Baharı: Jack Shoemaker’la birlikte Ferlinghetti’nin San Francisco’nun Potrero Hill bölgesindeki evine gittik. Sanat ve kitaplarla dolu, sıcak bir tarzda döşenmiş ve rahat bir ev. Bir süre oturma odasında sohbet edip şarap yudumlayarak oturduk. Sonra Lawrence bizi çatı katındaki ofisine götürdü. Pencereleri şehre bakıyordu. Cana yakın ve şakacı bir adamdı; bazen bizi oyuna getirdiğini düşünüyordum, buz mavisi gözl … Read More

via Underground Poetix

“Absence: Stubborn heaven of the neutral”

Image by DerrickT via Flickr

Zamanın Sonu ve Sonsuzluğun Başlangıcı [1] 

Güneşin 4.5 yıl içerisinde sönmesi neticesinde dünyamızdaki yaşamın son bulacağı yönündeki spekülasyonların son dakika haberi olarak manşetlere taşındığı o mübarek gecede Dr. Lawgiverz bir yıl önce dünyadaki tüm televizyon ekranlarının bilinmeyen bir sebepten ötürü beyazlara bürünmesinin olası sebepleri üzerine derin düşüncelere dalmıştı. Hatırlanacağı üzere bir kitap önce televizyonları takiben bir hafta gibi kısa bir zaman zarfında daha başka ekran mekanizmaları da beyazlara bürünmüş ve haberi gazetelerden okuyan bedbaht insanları tedirginliğe maruz bırakmıştı. Söylemeye bile gerek yok belki ama güneşin 4.5 yıl içerisinde söneceğine dair haberler de tıpkı televizyon ekranlarının beyazlaşması gibi, sadece düşünce treni şeffaf bir duvara çarparak raydan çıkan Dr. Lawgiverz’de değil, haberi radyolarından duyan ve o sırada hiçbir şey düşünmekte olmayan, hatta belki de bir yıldır görsel imgelerden mahrum kaldıkları için psikozun eşiğinde olan sıradan insanlarda da muazzam bir şok etkisi yaratmıştı. Dr. Lawgiverz’in kendisi görsel imgelerden yoksun yaşamayı umursamıyordu, zira ne de olsa onun için, ünlü Fransız filozof Gilles Deleuze’ün sözleriyle ifade edecek olursak, beynin kendisi bir ekrandı.

fmhs

                                                                               fmhs

Dr. Lawgiverz “söz uçar, yazı kalır,” sözünü hatırladı. Bu sözün 4.5 yıl içerisinde anlamını yiterecek olması, onu sarfedilmiş diğer tüm sözlerin de anlamını yitireceği düşüncesine sevketti. Ne de olsa güneşin sönmesi neticesinde dünya ve hatta evren dev bir buz kütlesine dönecek ve dünyadaki her şeyle birlikte kitaplar da yok olacaktı. Yazarların ve sanatçıların eserleriyle ölümsüzlüğe kavuştuğu düşüncesinin ne derece saçma olduğu bir kez daha kanıtlanmış olacaktı böylece. Ölümle yazı arasındaki ilişki elbette ki eski çağlardan beri yazarların ve düşünürlerin kafasını kurcalamış bir ilişkiydi. Maurice Blanchot “ölmemek için yazıyorum,” dediğinde büyük ihtimalle kendisini bir Şehrazat olarak duyumsamıştı. Yazılarımız boşluktan gelir ve boşluğa giderdi. İnsanın ölüm karşısındaki aczi teknoloji vasıtasıyla aşılmaya çalışılmış ve bazı bilim adamları teknoloji sayesinde insanın ölümsüz bir varlığa dönüşebileceğini iddia etmekle kalmamış, bunu kanıtlamıştı da. İnsan ezelden beridir yaşamı ölüme karşı bir direniş olarak görmüş, ölümü altetmek için çeşitli icatlar yapmıştı. Örneğin Dr. Lawgiverz’in yakın bir dostu olan ve Recep Sezgili adını taşıyan bir yazar-bilimadamı, insan beyinlerinin küvezlere yerleştirilerek, bedenin geri kalan tüm kısımları yaşamsal fomksiyonlarını yitirse bile beynin kendisinin hayatta tutulabileceğine ve daha sonra yapay bir bedene (avatar-robot?) yerleştirilerek sosyal yaşama dahil edilmek suretiyle yaşamın deneyimsel yönüne kavuşturulması neticesinde ölümsüzlüğün hayata geçirilebileceğine gönülden inanmış ve yııllardır bu yöndeki çalışmalarını hayvanlar üzerinde yaptığı deneylerle neredeyse kanıtlamıştı. Güneşin söneceğine dair spekülasyonlar şimdi işte onun da tüm bu çabalarını anlamsız kılmış, ölümsüzlük hayalini imkânsızlıklar arenasına dahil etmişti. Dr. Lawgiverz işte bu arkadışını telefonla arayıp güneşin söneceği yönündeki iddiaların gerçekliğini sorgulamaya karar verir. Dr. Lawgiverz’in pek fazla arkadaşı yoktu, o yüzden de kadim dostunun telefon numarasını ezbere biliyordu. Antika kategorisine gireli yıllar olmuş eski model siyah telefonun ahizesini kaldırıp numarayı çevirdi ve karşıdan gelecek, Alo, sesini beklemeye koyuldu. Söz konusu ses çok geçmeden gelecekti.

Telefonun sesini duyduğunda Recep Sezgili endişe içerisinde sigara içiyor ve bir yandan da kahvesini yudumluyordu.

Alo?

Kadim dostum selamlar.

Law?, (belli ki dostları Dr. Lawgiverz’e kısaca Law derdi).

Evet, benim. Haberleri duydun mu?

Duymaz olur muyum hiç; sağır sultan bile duydu haberleri.

Ne diyorsun peki, aslı astarı var mıdır bu iddiaların?

Bilmiyorum, bekleyip göreceğiz.

Ne demek bekleyip göreceğiz, güneş gerçekten sönerse ne bunu görecek insan kalacak, ne de görülecek bir şey. Tüm özneler ve tüm nesneler ebediyete intikâl edecek zira.

Ebediyete mi? Ölümden sonra yaşama inandığını bilmiyordum.

İnanmıyorum zaten. Ebediyetin tecrübe edilebilecek bir şey olduğuna inanmıyorum, biliyorsun ben Kantçı’yım.

Yaptığım çalışmalarla ölümsüzlüğün mümkün olduğunu kanıtladığımı göz ardı ediyorsun.

Sanırım henüz acı gerçeği kabullenemedin. Güneş sönerse çalışmalarının anlamını yitireceğinin farkında değil misin?

Üstüme gelme lütfen. Sen de takdir edersin ki insanın tüm yaşamını bir anda sıfırla çarpması pek kolay değil. Şimdi kapatmalıyım, benim de birkaç yeri arayıp bu sönme mevzuunda bazı teferruatlar hakkında bilgi almam gerek. Umarım sadece asılsız bir iddiadan ibarettir bu spekülasyonlar.

Beni de bilgilendir lütfen.

Tamam.

Bay bay.

Bay bay.

Görüldüğü kadarıyla güneşin sönecek olmasından henüz duygusal olarak pek etkilenmemiştir kurbanlarımız. Belki de bunun sebebi henüz olayın ciddiyetini ve gerçekleğini idrak edememiş olmalarındandır. Olaya gayet soğuk bir biçimde bu denli bilimsel yaklaşmaları ancak bunun göstergesi olabilir.

Her neyse, Dr. Lawgiverz’in mahremine geri dönecek olursak görürüz ki her zaman oturduğu o eski model koltukta oturmuş boş gözlerle karşısındaki beyaz duvara bakmaktadır. O duvar Dr. Lawgiverz’in hayallerini yansıttığı bir ekrandır. Ama bu ekranın ebediyete intikâl etmiş ekranlardan farkı sinema dilinde beyaz perde tabir edilen ve/yani dışa görüntü yansıtmaktan ziyade görüntünün üzerine yansıtıldığı, insanın ekran demeye dilinin varmadığı ama işte kelime kıtlığından dolayı kendisini demek durumunda bulduğu ekranlardan olmasıdır. Dr. Lawgiverz şu anda bir şey hayal etmemekte olduğu için söz konusu duvarda hiçbir şey görmemektedir. Ama tabii bu Dr. Lawgiverz’in beyninin içinde bulunulan zaman diliminde tamamen boş olduğu manasını taşımamalıdır, ki nitekim taşımamaktadır da zaten. Zira Dr. Lawgiverz’in beyninde şu anda düşünce tabir edilen olgular dolanmaktadır. Kendimizi bu olguların akışına bırakmadan önce düşünce kavramının doğasına ilişkin birtakım spekülasyonlar yapmayı uygun bulduğumuzu ve müsaadenizle şimdi bu meşakkatli işe girişeceğimizi bilgilerinize sunmak istiyoruz.

Ünlü Portekizli yazar José Saramago, Lizbon Kuşatmasının Tarihi adlı kitabında, Raimundo Silva’nın çalıştığı yayınevindeki düzeltmenlerden sorumlu editörü Dr. Maria Sara’yı görmeye giderken asansörde aklından geçenleri okuyucularına aktardıktan hemen sonra düşünce üzerine şunları söyler:

“Düşünen kişi yalnızca ne düşündüğünü bilir, niye bunu düşündüğünü bilmez, sanırım, doğduğumuz andan başlayarak düşünürüz, ama ilk düşüncemizin, bütün daha sonrakileri doğuran düşüncenin ne olabileceğini bilmeyiz, düşünceler ırmağından yukarıya, ilk kaynağa doğru gittiğimizde, her birimizin en kesin yaşamöyküsü ortaya çıkar ve bunların akışını izleyebilsek, birden yeni bir düşünceye kapılıp bunun peşine takılarak içinde bulunduğumuz güne varabilsek, başka bir yaşamı seçerek bunu kısaltmadığımız ve söz konusu yaşam bir düzeltmeninki olmadığı sürece, herhalde yaşamımızı değiştirebilirdik, o zaman başka bir asansörde, belki de Dr. Maria Sara’dan başka birisiyle görüşmeye gidiyor olurduk.”[2]

Olurdunuz tabii, neden olmayasınız ki? Lâkin ne yazık ki hayat bir roman olmaktan ziyade rastlantıların gerekliliğinden başka mutlak tanımayan paradoksal bir olaylar serisidir. Elbette ki romanlar da görünüşte rastlantıların gerekliliğini yansıtmaya çalışan bir dizi paradoksal hadisenin zuhruyla vücut bulan oluşumlardır. Fakat akılda tutulmalıdır ki romanlardaki rastlantısallıklar sarmalı bir yazar tarafından kaleme alınmış sanal gerçeklikler olduğu için söz konusu rastlantısallıklar yapay banalliklerden başka bir şey değildir. Yazı doğası gereği yalan söylemek durumundadır; hakikatler ancak yazılanlardaki anlam boşluklarından sızan sonsuzluklar olabilir. Her ne kadar Saramago’nun “düşünen kişi yalnızca ne düşündüğünü bilir, niye bunu düşündüğünü bilmez,” sözüne katılsak da düşüncemizde geriye doğru gidebilmemizin gerçek hayatta da geriye gitmemizi mümkün kılmayacağı söylemeye gerek bile bırakmayacak derecede aşikârdır. Roman yazmanın en iyi yanı da işte gerçek hayatta gerçekleşmesi namümkün hadiselerin dil vasıtasıyla mümkün kılınabilmesine zemin hazırlamasıdır. İşte bu gerçekten hareketle biz de şimdi kurbanımız Dr. Lawgiverz’i zamanda yolculuk yapmış ve olmayan bir gelecekten, romanımızın geçtiği zamana gelmiş bir ölümsüz olarak yeniden kurgulamaya karar verdik. Bu senaryoya göre Dr. Lawgiverz romanımızın geçtiği zamandan, yani güneşin 4.5 yıl içerisinde patlayacağını duyuran ve kimilerinin radyodan duyduğu, kimlerinin ertesi gün gazetelerde okuduğu, kimilerininse halk arasında dolanan söylentiler dolayımıyla bilgi sahibi olduğu o mübarek iddianın ortaya çıktığı günden 5 yıl sonrasından gelmiş bir kişidir. Kendisinin bu durumu O’nu bir ölümsüz kılmaktadır, çünkü güneş hakikaten de sönmüş ve hiçliği tüm evrene olmasa bile güneş sistemine hâkim kılmıştır. Dr. Lawgiverz de tüm canlılar gibi bedenen yok olmuş, fakat her ne hikmetse, bizim de bilmediğimiz ve dolayısıyla da açıklayamayacağımız bir sebepten ötürü salt bilinçten ibaret bir varlık olarak (ruh?) şimdiki zamana gelerek bedenini aramaya koyulmuştur. Dr. Lawgiverz henüz bir ölümsüz olduğunu bilmemekle birlikte, yukarıda zikrettiğimiz sebeplerden ötürü kendisi bilse de bilmese de hâlihazırda bir ölümsüz olması hasebiyle bir ölümlü gibi davranmaya devam etmektedir. Zavallı Dr. Lawgiverz…

Life After Apocalypse - Vladimir Manyuhin

Hatırlanacağı üzere düşünce üzerine spekülasyonlarımıza başlamadan önce Deleuze’ün beyni bir ekran olarak nitlendirdiğini söylemiş ve anlatıda bir sapma gerçekleştirmek suretiyle bir ekran olarak beynimizde zuhur eden hadiseleri, Dr. Lawgiverz’in bilimadamı dostunu araması gibi, siz okuyucularımızın beğenisine sunmuştuk. Takdir edersiniz ki araya giren inanılmaz gerçekler anlatımızın artık asla eskisi gibi olamayacağının göstergesidir. İnsan olan her fâninin aklına durgunluk vermesi kuvvetle muhtemel söz konusu gerçekler biz istesek de istemesek de gerçektirler. Biz ölümlülerin bilincinden bağımsız bir hakikat olduğunu hiç kuşku duymaksızın dile getirebilmemize zemin hazırlayan bu gerçekler, hâliyle anlatımızı oluşturan olayların seyrini değiştirerek, bizimle beraber sizi de yeni mecralara ve maceralara doğru sürükleyecektir. Ne mutlu bizlere ve tabii ki sizlere, ki bu akıl almaz hadiselere tanıklık etmek ayrıcalığına sahibiz. Ne güzeldir hayat, ne anlamlıdır tüm bu kelimeler… 

Ölüm düşüncesiyle yatıp ölümsüzlük düşüncesiyle kalkan, yani bir sabah uyandığında kendini bir ölümsüz olarak bulan Dr. Lawgiverz, az önce de belirttiğimiz gibi, gelecekten geldiğinin farkında değildi önceleri. Lâkin sonraları, bilinmeyen bir sebepten ötürü idrak kabiliyetinde yaşanan muazzam bir patlama neticesinde farkına varacaktı bu hakikatin. Gelecekten gelmiş olduğunun idrakiyle önce paniğe, sonra ise sırasıyla telâş, endişe ve son olarak da sevince, neşeye kapılan Dr. Lawgiverz, kendini içinde bulduğu durumdan, yani şimdiki zamanda var olan bir geleceklilik durumundan bir an evvel çıkması gerekeceğinden habersizdi anlatımızın bu aşamasında. Aslında hem önemli ve saygın bir bilimadamı, hem de bilim-kurgu-gerilim romanlarının ölmeden ölümsüzleşen meşhur yazarı Recep Sezgili’in yazdığı bir bilim-kurgu-gerilim romanının başkahramanı olan Dr. Lawgiverz, şimdiki zamanda var olduğu süre içerisinde bitmek bilmez bir deja-vu’nun aynı anda hem öznesi, hem de nesnesi olarak duyumsayacaktı kendini.

Hepimizin takdir edeceği üzere, roman kahramanlarının ete kemiğe bürünüp şimdiki veya gelecek zamanda var olması ne görülmüş bir şeydi, ne de duyulmuş. Lâkin akılda tutulmalıdır ki şu anda bizler de bir romanın içerisindeyiz ve söylemeye gerek bile yoktur ki romanların zamanı gerçek zamandan farklıdır. Romanlar sanal zamanlarda vuku bulan sanal hadiselerden meydana gelen oluşumlar olduğu için elbette ki gerçek zamanlarda gerçekleşen hadiselerden farklı hadiseler ihtiva edecek ve netice itibarı ile de gerçek hayattakinden farklı mantık kurallarının işlerlik kazandığı oluşumlar olacaklardır. Edebiyat ve hayat arasındaki fark konusunda kestiğimiz bu ahkâmlara anlatımızın ilerleyen bölümlerinde yeniden yer vermek üzere şimdilik ara verip Dr. Lawgiverz ile Recep Sezgili arasındaki ilişkinin ayrıntılarına geçecek olursak diyebiliriz ki bu ikisi birbirlerinin ruh ikizi olmaktan ziyade, aynı madeni paranın iki farklı yüzüdürler. Zira Recep Sezgili, Dr. Lawgiverz’i olmak istediği ve/fakat asla olamayacağını bildiği bir karakter olarak kurgulamıştır. Denebilir ki bu ikisi arasındaki ilişki Fight Club(Dövüş Kulübü) filmindeki Tyler Durden ve Anlatıcı(Jack) arasındaki ilişki gibidir. Hatırlayacaksınız orada kendine Jack diye hitap eden Anlatıcı hayatından hiç memnun olmayan, bunalımlı, bastırılmış ve ezik bir tip olarak sürdürdüğü yaşamdan bıkıp usanmış ve olmak istediği fakat olamadığı agresif, kendine güvenen, özgürlükçü, maskülin bir tip olan Tyler Durden’ı yaratmıştı. Tyler Durden, Jack’in alter-ego’su olarak Jack’in ego’sunu yerden yere vuran kapitalist sisteme karşı baş kaldıran ve hatta bununla da kalmayıp adeta savaş açan anarşist kuvvet formunda zuhur ediyordu. Her neyse, işte Dr. Lawgiverz de tıpkı Tyler Durden gibi, Recep Sezgili’nin bastırılmış ve/fakat bendini sığmayıp taşan bir dere gibi şimdiki zamanla gelecek zaman arasındaki duvarı yıkarak Recep Sezgili’nin hayatına nüfuz eden kural tanımaz, yıkıcı kuvetti. İflah olmaz bir nihilist olan Dr. Lawgiverz bir dizi spekülasyonla Recep Sezgili’nin gerçeklik algısını alt-üst edecek ve yıllardır kendisini tüketen kapitalizme karşı savaş açmasını mümkün kılacaktı.

O Ölümsüz Özne

Dikkatli okuyucularımızın gözünden kaçmamış olduğuna yürekten inandığımız üzere Dr. Lawgiverz sık sık derin düşüncelere dalan bir düşün adamıydı. Adı kurgu açısından gereksiz bir üniversitenin felsefe bölümünde ontoloji (varlıkbilim) dersleri veren ve/fakat son zamanlarda “şiddetli ruhsal çalkantılar” geçirmekte olduğu gerekçesiyle askıya alınan bir felsefe doktoruydu. Sonsuzlukla karşı karşıya kalan beynin derin bir sarsıntı geçirmesinin kaçınılmaz olduğunu Kant’tan beri hepimiz biliyoruz. Hatırlanacağı üzere Kant sonsuzluğun sınırına vardığında geri adım atmış ve yazmaya on yıl ara vermişti. Dr. Lawgiverz de tıpkı işte Kant gibi yaşamdan ölüme, kendinde-şey’den sonsuzluğa, ve hatta düşünecek bir özne olmadığı takdirde düşüncenin var olup olamayacağına kadar her şeyi düşünürdü. O’nun hakkında söylenebilecek daha pek çok şey var aslında, ama biz şimdilik tüm bunları bir tarafa bırakıp Dr. Lawgiverz’in kendini hangi felsefi akıma ait hissettiği konusuna yönelteceğiz dikkatimizi.

Dr. Lawgiverz kendini gerçekçi bir spekülatör olarak görüyor ve Spekülatif Gerçekçilik (Speculative Realism) adlı yeni bir felsefi akıma öncülük eden spekülatif gerçekçilerin grubuna ait hissediyordu sevgili okur. Her ne kadar bahse konu spekülatif gerçekçilerin bazıları özellikle adlandırmanın gerçekçilik kısmından pek hoşnut olmasalar da tıpkı bizim gibi onlar da gerçekçilik kelimesini ikâme edecek bir başka sözcüğün yokluğu sebebiyle bu sorunlu adlandırmaya boyun eğmek zorundaydılar. Meselâ Ray Brassier, terimi icat eden kendisi olmasına rağmen son zamanlarda kendisiyle yapılan bir röportajda gerçekçilik (Realism) kelimesinden duyduğu hoşnutsuzluğu açıkça dile getirmiştir.

Anlatımızın bu noktasında etnik kökeni, dini, dili ne olursa olsun bazı okuyucularımızın şu tür sorular sorması kuvvetle muhtemeldir: “Peki ama bir ölümsüz sabah uyanınca ne yapar? Ölümlüler gibi dişlerini fırçalayıp yüzünü mü yıkar? İşeme ve dışkılama işlemlerini gerçekleştirir mi? Yoksa ölümsüzlerin bu tür ihtiyaçları olmaz mı?” Sanırız bu tür sorular sormakta hiçbir sakınca görmeyen meraklı ruhlar bizim ölümsüz diye nitelendirdiğimiz varlığın ne mene bir şey olduğunu idrak etmekte sorun yaşayan okuyucularımıza ait ruhlardır. Sayfalardır anlatmaya çalıştığımız üzere bizim ölümsüzlerimiz fiziksel olarak değil, zihinsel olarak ölümsüz şahsiyetlerdir. Denebilir ki biz bahse konu şahsiyetleri birer ölümsüz olarak nitelendirirken Kant’ın ortaya attığı  kurucu bir yanılsamaya başvurmaktayızdır. Belli ki ölümsüz derken bizim kastettiğimiz varlıkların ortak özelliği, var oluşlarını kurucu bir yanılsama üzerine inşa etmiş olmalarıdır. Ölümlülerin dünyasına birer ölümsüzün gözleriyle bakabilmek için aşkıncı düşünümü bir yaşam biçimi haline getirmiş olan ölümsüzlerin yemek yemeden, su içmeden, uyumadan, işemeden, sıçmadan var olabilmeleri mümkün değildir. Yeri gelmişken belirtmeliyiz ki ölümsüzler fiziksel olarak ölümlülerden farksız olsalar da, bilinç düzeyinde ölümlülerle en ufak bir benzerlikleri yoktur. Tıpkı ölümlüler gibi ölümsüzler de fiziksel olarak yorulurlar, lâkin ölümlülerden farklı olarak ölümsüzlerde zihinsel yorgunluk asla mümkün değildir.

Benim için de muamma olan bir sebepten ötürü bu noktada birinci tekil şahısa geri dönmenin yerinde olacağına kanaat getirdim. Bununla beraber şunu da itiraf etmeliyim ki az önce yanıtlamaya çalıştığım bu basit soruların varlığı ve onları yanıtlamanın zorluğu beni böyle bir roman yazmaya girişmekle son derece çılgınca, gerçekleşmesi neredeyse imkânsız bir işe kalkıştığım düşüncesine sevk ediyor sevgili lânetlenmiş okur. Ama yazmalıyım, yapmalıyım bunu, zira ben Spinoza, Nietzsche, Bergson, Deleuze, Badiou gibi düşünürlerin insanötesi varlık koşulları yaratmak yolunda çıktıkları o meşakkatli ve/fakat bir o kadar da zevkli yolculuğu her ne pahasına olursa olsun sürdürmeye vakfetmiş bir insanım kendimi. Kant’ı aşma çabalarının bir ürünü olan ölümsüzlük teorilerini mercek altına almak suretiyle ölümlülüğün ötesindeki bir varoluş biçiminin hayata geçirilmesi sürecinde son dönemlerde öne çıkan Spekülatif Gerçekçilik adlı felsefi akımın baş aktörleriyle el ele, hatta kol kola yürümeliyim nereye varacağı bilinmeyen, engellerle dolu bu engebeli yolda. Tehlikelerle dolu bu garip yolculuğun bir dizi gerçekçi spekülasyon vasıtasıyla gerçekleşeceğini ise bilmiyorum söylemeye gerek var mı, ama gene de söylüyorum işte, belki vardır diye.   

Bu arada Dr. Lawgiverz ise son derece gerilmiştir. Elbette ki bu gerginliğin sebebi sadece acıkmış olması değildi. Tüm insanların 4.5 yıl içerisinde aynı anda ölecek olmasıydı bahse konu gerginliğin sebebi. Bu noktada belirtmemiz gereken bir başka önemli husus da sadece Dr. Lawgiverz’in değil, dünyadaki tüm insanların son derece gerilmiş olduğu gerçeğidir. İnsanlık o kadar gerilmiştir ki adeta işte evrenin âhengi bozulmuş, kâinata sonsuz bir gerginlik hâkim olmuştur. Astronomlar Samanyolu’nun hareketlerinde bir gariplik sezinlemekte, dünyanın çevresinde yıllardır dönmekte olan ve işlevlerini bir süreden beridir yitirmiş bulunan uydular anlamsız rota değişimleri sergilemektedir. Ünlü filozof Platon’un âleme ibret olsun diye hakikati gökteki yıldızlar arasında ararken önündeki çukuru görmeyip içine düşen düşünürden söz ettiği o anlamlı ankedotu hatırlayarak bakış ve düşüncelerimizi uzaydan dünyaya yöneltecek olursak görürüz ki bir anda gelen bu güneş patlaması haberi insanların büyük bir kısmında tarifi imkânsız bir akıl yitimine, yani çıldırışa, bir başka deyişle delirme tabir edilen ruhsal duruma sebep olmuştur. Nasıl olsa 4.5 yıl içerisinde öleceklerinin idrakiyle insanlar, “ha bugün öldüm, ha yarın,” düşüncesiyle tüm tabuları yıkma ve ahlâki kuralları hiçe sayma, ve tüm normlardan sapma eğilimi içerisine girmiştir. 4.5 yıl içerisinde ölecek olmaları gerçeğine tamamen tezat oluşturacak bir biçimde adeta birer ölümsüz gibi yaşamaya başlayan insanlar aralarındaki tüm ideolojik ve siyasi ayrımları bir çırpıda silip atmış, nihilizmi bir yaşam biçimi olarak benimsemiş ve anarşizmin bayrağını yaşamlarının gönderine çekmiştir. Kaos, karmaşa, anlamsızlık ve sebepsiz şiddet her yerdedir. Bunlara ilâveten, birbirini daha önce hiç görmemiş onlarca insanın bir araya gelerek düzenlediği çılgınca seks partileri günün normu hâline gelmiştir. Tüm bunlar yetmezmiş gibi toplu intiharı bir kurtuluş olarak gören ve bunu kitlelere zorla benimsetmeye çalışan gruplar da türemiştir. Dahası, devletler de bu gidişe bir dur demek için ne bir sebep görmekte, ne de bu yönde bir istek duymaktadır. Bilâkis, devlet adamları da ölümlülüklerinin idrakiyle ayakları yere basan insanlar hâline gelmiş ve herkes gibi birer insan olduklarını hatırlayarak az önce sözünü ettiğimiz seks partilerinde başrollerde yer almaya başlamıştır. Hatta bahse konu seks partileri bazı ülkelerde devlet eliyle düzenlenmeye bile başlanmıştır. Bu acı gerçekten para tabir ettiğimiz illet de nasibini almış ve ölümlülük karşısında önemini yitirerek har vurulup harman savrulmaya başlanmıştır. Sanırız bu noktada kapitalizmin ölümle ilişkisini mercek altına almak yolunda keseceğimiz bazı ahkâmlar konuya açıklık getirecektir. Her ne kadar bazı okuyucularımız, değinmek zorunda olduğumuz bu teorik konuları sıkıcı bulacak olsa da, bizler birtakım siyasi mesajlar vermek kaygısı taşıdığımızı açıkça dile getirmekten çekinmiyoruz. Didaktik olmakla itham edilmek pahasına, kimin söylediği meçhul “gerektiğinde didaktik de olunmalıdır” sözünden hareketle ölümün kapitalizmle ilişkisi konulu bir konferansa yönlendiriyoruz şimdi anlatımızı.

Adı kurgu açısından gereksiz bir üniversitenin devasa kongre merkezinde toplanan ve güneşin sönmek suretiyle insanlığı, hayvanlığı, bitkiliği, nesneliği, hatta işte güneş sistemindeki tüm varlığı yok edeceği yönündeki  iddiayı bir grup kapitalistin kapitalizmin gücüne güç katmak ve eğlence sektörüne ivme kazandırmak maksadıyla ortalığa yaydığına inanan ve dünyadaki bu kaygı verici gidişata kayıtsız kalmamayı seçen bir grup komünistin düzenlediği “Ölüm ve Kapitalizm” adlı konferansın ilk konuşmacısı, akıl ihsan olunmuş her fâninin aklına durgunluk vermesi kuvvetle muhtemel olsa da Dr. Lawgiverz’di ey üstündeki lâneti yazgısı belleyen şaşkın okur. Akla zarar hakikatlerin birbiri ardına zuhruyla kasılan bilinçlerin daha fazla kasılmasına gönlümüz razı olmadığından, Dr. Lawgiverz’in konuşmasının anlatımızın kurgusu açısından önem arz etmeyen yanlarını budayıp, sadece hayati ehemmiyeti haiz bazı noktaları iktibas etmenin yerinde olacağını düşündük. Eminiz ki pek çok okuyucumuz bu kararımızı sevinçle karşılamış, içlerine dolan salakça sevinçle ne yapacaklarını bilmez bir vaziyette taklalar atmaya başlamıştır. Kararımızdan hoşnut olmayan okuyucularımıza ise elimizden herkesi tatmin etmenin mümkün olmadığı gerçeğini bir an olsun akıllarından çıkarmamalarını salık vermekten başka bir şey gelmediğini üzüntüyle belirtmek isteriz. Kendilerine burada sizlerin huzurunda söz veririz ki bir dahaki sefere de şimdi sevinç çığlıkları ve taklalar atan okuyucularımıza vereceğiz aynı salığı. Böylece her iki gruptaki okuyucularımızı da eşit derecede ihya etmiş olacağız sanırız. Her neyse, kendini hangi gruba dahil hissederse hissetsin, hiçbir okuyucumuzu sanrılarımızla meşgul etmek istemediğimiz için lâfı fazla uzatmadan Dr. Lawgiverz’in konferansta sarfettiği ibret verici sözlere geçelim isterseniz şimdi hep birlikte.

Dr. Lawgiverz’den Nihilistik Spekülasyonlar

“Değerli konuklar, saygıdeğer yoldaşlar ve sevgili çocuklar,

Konuşmama başlamadan önce hepinize hoş geldiniz demek istiyorum: Hoşgeldiniz! (Yoğun alkış dalgası….Alkışlar…..Alkış yoğunluğunda azalma…. Tek tük alkış….. Sessizlik). Bildiğiniz gibi bugün burada çok önemli bir konuyu mercek altına almak için toplandık. Düşmanın maskesini düşürmek ve dünyamızda oynanan bu çirkin oyunu sonlandırmak gayesini taşıdığımızı bilmiyorum söylemeye gerek var mı. Ama aranızda aramıza yeni katılmış kişilerin de olabileceğini göz önünde bulundurarak, gene de söylüyorum işte, belki vardır diye.

mad birds (deli kuşlar)  böyle küçük bir karenin içine insan dahil hangi hayvanı hapsetseler delirirdi zaten… benim anlamadığım neden akıl ihsan olunmuş bir fâninin, yani bir insanın, böyle bir gif yapmak ihtiyacı duyduğudur… belki de biz bunları yazıp bu iletişimi kuralım diye yapmıştır, kim bilir… aslında anlamsız görünen her şey biz hakkında konuşmaya başladığımız anda anlam kazanır, her ne kadar o şey hakkında son derece anlamsız lâflar sarfetsek de… belki de bir şeyin anlam kazanabilmesinin temel koşulu o şeyin maddi veya manevi dünyada bir etki yaratmasıdır, yarattığı etki hiçbir amaca hizmet etmese de… bildğimiz kadarıyla her etki bir amaca hizmet eder ama, hizmet edilen amacın ne olduğunu biz ölümlüler bilsek de bilmesek de… kendinde-şey (in-itself) olarak bir nesnenin anlamlı olması mümkün müdür acaba? meselâ yazılmış ve/fakat bir yayınevinin deposunda veya bir kütüphanenin ambarında tozlanıp pirelere, güvelere yem olmaya mahkûm olmuş bir kitap, yani hiç kimsenin okuması mümkün olmayan bir kitap kendi içinde, yani dış dünyadan bağımsız bir anlam ihtiva eder mi? hakkında konuşulmayan şeyler var mıdırlar? elbette ki vardırlar, ama bu varlık anlamlı mıdır? anlamlıysa bu anlamın kaynağı nedir? anlamın kaynağı var mıdır? varsa bu kaynak dil midir? yoksa bu kaynak yok mudur? yoksa bu kaynak dil midir? dilse bu kaynak sanal mıdır? sanalsa bu kaynak var mıdır? varsa bu kaynak sanal mıdır? sanalsa bu kaynak sonsuzluğun ta kendisi midir? öyleyse sonsuzluk hiçlikle aynı şey midir? aynı şeyse hiçlik varlık mıdır? varlıksa hiçlik yok mudur? yoksa hiçlik var mıdır? varsa hiçlik yok mudur? varsa da hiçlik yoksa da hiçlik etc…etc… bu gif ve bu kuşlar hakkında bilmiyorum başka ne söylenebilir, söylenebilirse eğer bir şey…  (via lucyphermann, sinatrablue)       

Her neyse, nesnelerin sadece birbirleriyle bağlantıları bağlamında bir anlam kazanmasının şart olmadığını, bilâkis bunun son derece tesadüfi ve tarihsel süreç tarafından koşullandırılmış felsefi bir varsayım olduğunu anladığımda, kendinde-şey’in, yani varlığı hiçbir şeyle ilişki içerisinde olmasına bağlı olmayan, varlığını çevresinden bağımsız ve çevresine kayıtsız bir biçimde sürdürebilen nesnelerin var olabileceğini de anlamış oldum. Zira herhangi bir nesne insandan bağımsız olarak düşünülebiliyorsa, insan da nesnelerden bağımsız olarak düşünülebilir demekti, demektir. Zamanın ve uzamın birbirine dönüşerek tarih-dışı bir var oluşun, yani bir ölümsüzün, zuhur etmesini mümkün kılacak alanı yaratması ise elbette ki yalnızca teoride mümkündür. Lâkin zaten biz de burada ölümsüzlüğü kuramsallaştırmaktan başka bir şey yapmakta olduğumuzu iddia etmiyoruz. Söz konusu ölümsüzlük teorisinin pratikte ne işe yarayacağına ve/yani böyle bir kuramsallaştırma girişiminin politik arenada ne anlama geleceğine ise spekülasyonlarımızın ilerleyen aşamalarında değineceğimizi şimdiden belirtelim; belirtelim ki sabırsız okuyucularımız sabretmeyi öğrenmek yolunda adımlar atmaya şimdiden başlasın. Hatta değinmekle de kalmayacak, liberal-demokratik-militarist-kapitalizm içerisinde yaşayan bir ölümlünün, içinde yaşadığı sistemi değiştirebilmek için kendini neden ölümlü bir nesne olarak görmekten ve göstermekten vazgeçerek, ölümsüz bir özne olarak görmeye ve göstermeye başlaması gerektiğini Alain Badiou’nun hakikat teorisi dolayımıyla açıklamaya çalışacağımızı da sözlerimize ekleyelim; ekleyelim ki hayata geçirmeye cüret ve teşebbüs ettiğimiz olayın boyutları bir nebze olsun açıklığa kavuşsun. Ama tüm bunlardan önce yapmamız gereken daha başka şeyler var; meselâ az önce net bir şekilde adlandırmaktan kaçındığımız spekülasyon türünün adlandırılması gibi…

Öncelikle bu adlandırma işlemini bizden önce gerçekleştirmiş olanlar olduğunu teslim etmeliyiz. Quentin Meillassoux bahse konu spekülasyon biçimine Spekülatif Maddecilik demeyi seçerken, Ray Brassier benzer bir spekülasyon türüne Spekülatif Gerçekçilik demeyi seçmiştir.  İkisinde de aynı kalan sözcüğün Spekülatif sözcüğü olduğu gözden kaçacak gibi değil. Belki de işte bu yüzden biz de az önce spekülasyon terimini kendimizden emin bir biçimde zikretmiş olmamıza rağmen bunun ne tür bir spekülasyon olacağını dillendirmemeyi seçmişizdir, kim bilir.

2007 yılında Londra’daki Goldsmiths Üniversitesi’nde Ray Brassier, Quentin Meillassoux, Graham Harman, ve Iain Hamilton Grant’ın konuşmacı olarak katılımıyla düzenlenen bir konferansta Brassier tarafından ortaya atılan spekülatif gerçekçilik kavramı insan aklından, düşüncesinden, bilincinden bağımsız gerçeklikler ve insandan bağımsız kendinde-şeyler olduğunu ortaya koyan felsefi bir akımdır. Gerek Kıta Felsefesi’nden, gerekse de Analitik Felsefe’den radikal bir kopuş gerçekleştirerek Kant ve Hegel’in uzantısı olan tüm felsefi yaklaşımların, Meillassoux’un Sonluluktan Sonra(After Finitude) adlı kitabında ortaya koyduğu deyimle bağlılaşımcılığın(correlationism) dünyadan bağımsız bir insan veya insandan bağımsız bir dünya tasavvur etmekten aciz olduğunu iddia eden spekülatif gerçekçilik hem yeni bir düşünce alanı, hem de yeni biri düşünme biçimi yaratması bağlamında önem arz etmektedir. İnsan bilincinden bağımsız kendinde-şeyler’in var olduğu noktasında birleşen Brassier, Meillassoux, Grant ve Harman’ın felsefeleri arasında pek çok fark da mevcuttur aslında. Ama biz şimdilik birleştikleri bu ortak nokta üzerinden tartışacağız spekülatif gerçekçileri, özellikle de Meillassoux ve Brassier’i.

Meillassoux’nun Sonluluğun Sonu’ndan bir yıl sonra yayımladığı Hiçliğin Çözülüşü(Nihil Unbound) adlı kitabında Brassier, Heidegger ve Deleuze’ün zaman ve ölüm okumalarının eleştirisi ve Lyotard’ın Güneş Felaketi(Solar Catastrophe) makalesinin bir yeniden okuması üzerinden güneşin 4.5 milyar yıl içerisinde sönerek dünyadaki yaşamı sona erdireceği gerçeğinin insan bilincinden ve düşüncesinden bağımsız bir gerçeklik olarak görülmesi gerektiğini ve bunun da hepimizin hâlihazırda yaşayan birer ölü olduğumuz anlamına geldiğini öne sürmektedir. Her iki yazarda da karşımıza çıkan ortak özellik kendinde-şey olarak mutlağın(Meillassoux) ve hakikatin(Brassier) var olabileceği iddiasını taşıyor oluşlarıdır. Benim için önemli olansa kendinde-şey olarak ölümsüzlüğün veya sonsuzluğun, ölümlü ve sonlu bir varlık olan insandan bağımsızlaşan kimliksiz ve kişiliksiz bir bilincin a-nihilistik spekülasyonları dolayımıyla politik bir amaç için kullanıma sokulabileceği, sokulması gerektiği gerçeğidir. Badiou’nun hakikat ve olay teorisinden hareketle, bir ölümsüzün gözüyle ve bilinciyle tasvir edilen ölümlülerin dünyası mevcut-yapı içerisinde gedikler açmak suretiyle yeni hakikatlerin zuhur etmesini sağlayacaktır kanaatindeyim.

İnsanın ölümlü bir varlık olduğu ise, söylenmesi bile gerekmeyen bariz bir durumdur. Ölümlü bir varlık olan insan, olmadığı bir şeye, yani bir ölümsüze dönüşmeye heveslidir. Çeşitli devirlerde çeşitli şekiller alan söz konusu ölümsüzlük hevesinin doruğa çıktığı Romantizm dönemi günümüzde kapitalizm tarafından yeniden diriltilmeye çalışılmakta ve bu yolda çeşitli gıda ürünleri ve hap formuna sokulmuş bitkiler piyasaya sürülmektedir. Zararı herkes tarafından bilinen alkollü içeceklerin üzerinde bile “hayat güzeldir,” “hayata içelim,” şeklinde ibareler görmek mümkün hale gelmiştir. Slavoj Zizek’in Nietzsche’nin “insan hiçbir şey istememektense, hiçliğin kendisini ister,” sözünden hareketle verdiği Diet-Cola ve kafeinsiz kahve örnekleri insanın hiçlik istencini, olmayana duyduğu arzuyu gayet net şekilde deşifre eder niteliktedir. İçi boşaltılmış, varlık sebebinden arındırılmış ürünler sağlıklı yaşama giden yolu asfaltlama çalışmalarında kullanılmaktadır. Lâkin akılda tutulmalıdır ki ister şekerli, ister şekersiz olsun, kola son derece zararlı bir üründür ve sadece şekerden ve kafeinden arındırlmış olması onun sağlıklı bir içecek olduğu manasını taşımaz. Tüm bunların ölümsüzlük konusuyla ilgisi ise şudur: Ölümsüzlük bir ölümlü için olmayan bir şeydir. Ölümsüzlük ölümden arındırılmış yaşamdır. Gelinen noktada kapitalizm insanlara ölümsüz yaşam vaad etmektedir. Matematiksel adı sonsuzluk olan ölümsüzlük ölümlülüğün bittiği yerde, yani ölünen noktada başlar. Sonsuzluk kavramının başı sonu olmayan bir süreçten ziyade, başı sonu olmayan bir durumu anlattığını akılda tutarsak diyebiliriz ki ölümsüzlük ancak sonsuz boyuttaki bir çelişkinin dünyamıza yansımasıyla zuhur edebilir. Sonsuzluk veya ölümsüzlük birer süreç olmaktan ziyade birer durumdur, çünkü süreçler başı sonu olan sürerdurumlarken, durumlar durağan ve zaman dışı olgulardır. Zamandan ve uzamdan bağımsız bir varoluşsal durum olan ölümsüzlük felsefe tarihi boyunca ölümlü insan bilincinin tamamen dışında konumlanmış bir kendinde-şey olarak düşünülmüştür. Oysa biz biliyoruz ki aslında ölümsüzlük insanı çevreleyen değil, bilakis insanın çevrelediği bir boşluktur. Şu anda ölümsüzlüğü düşünmekte olduğumuza ve/fakat bu söylediklerimizin doğruluğunu kanıtlayacak hiçbir dayanağımız olmadığına göre demek ki ölümsüzlüğün düşüncemizin kendisini sürdürebilmek için kendi içinde yarattığı bir boşluk olduğunu teslim etmeliyiz. Boşluklar olmayan varlıkların yokluğunu doldurduğuna göre diyebiliriz ki düşünmek ölüme ara vermek, yaşamda boşluklar yaratmaktır. Ölümlü ne demektir? Bir gün ölecek olan, yani ölümden kurtulmuş olmayan. Peki ölümsüz ne demektir? Artık ölmesi mümkün olmayan, zira hâlihazırda ölmüş olan, bu vesileyle de işte ölümden arınmış olan.

Ölümlülüğü sömürmek suretiyle gücüne güç katan liberal-demokratik-militarist-kapitalizmin ölümün ortadan kalkmasıyla kendi içine dönük bir patlamaya, çökmeye(contraction) maruz kalacağından hareketle diyebiliriz ki yaşamı olumsuzlamaktan ziyade olduğu gibi olumlayan materyalist bir gerçekçiliğe, yani aşkınsallığa öykünen, ölüm dürtüsü ve yaşam dürtüsünün tahakkümü altındaki kapitalist-gerçekçilikten, kendinde-şey olarak öteki’nin içkin olduğu komünist-gerçekçiliğe doğru bir yönelim hem mümkündür, hem de gerekli.”  

Yokluk Olarak Varlık

Bu yazılar şu anda okunmakta olduğuna göre demek ki bu yazıları yazan, belirli bir zamanda ve belirli bir uzamda konumlanmış bir özne söz konusu olmuştur. Söz konusu öznenin kendini anlatmaktan ziyade O diye adlandırdığı bir hiçliği anlatıyor oluşu ise ancak yazının öznesinin kendini nesneleştirerek olmayan bir özneye dönüştürmek çabası içerisinde olduğunu gösterir. Peki ama söz konusu özneyi içinde bulunduğu çabadan ayıran nedir? Öznenin kendisi olmadan içinde olunabilecek bir çaba da olamayacağına göre, neden bu özne kendisinden bağımsız bir çaba olabilirmiş gibi kendisini çabanın nesnesi olarak göstermek ihtiyacı içerisindedir? İşte bu soruyu yanıtlamak maksadıyla, bir nesne olarak yazarın kendisi üzerine ahkâm kesebilmek için kendisini aşan bir özneye dönüşmesi gerektiğini dile getiren Kant ve bir nesne olarak yazarın kendisi üzerine ahkâm kesebilmek için kendisini aşan bir özneye dönüşmesi gerekmediğini, zira kendisini bir nesne olarak dile getiren söz konusu yazarın kendisini aşan o özneyi zaten hâlihazırda içinde barındırdığını kaleme alan Hegel’in felsefeleri üzerine bir takım spekülatif düşünceler üretmeye niyetlenen ve bu yolda Kant ile Hegel’in karşılaştırmalı bir okumasına girişmesi gerektiği aşikâr olan O’nun dünyasına giriyoruz şimdi hep birlikte: Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar…

O, Gilles Deleuze’ün deyimiyle bu kitabın yazarının kavramsal personası, Fernando Pessoa’nın anlam dünyası bağlamında ise söz konusu yazarın heteronomik kişiliği, yani dış-kimliğidir. Olmayan bir şey olarak var olan O bu kitabın yazarına içkin bir dışarıda konumlanmıştır, çünkü O bir ironisttir. Bu kitabın yazarının içindeki bir dışarı, veya işte bir şey olduğunu zanneden bir hiçin içindeki hiçbir şey olan O, kitabın aynı zamanda hem nesnesi, hem de öznesidir. Belli ki bu kitabın ironist yazarının kavramsal personasının, yani O’nun derdi, Kant, Hegel, Nietzsche, Deleuze, Derrida, Badiou ve Zizek gibi düşünürlere de dert olmuş olan aşkınlık(transcendence) ve içkinlik(immanence) arasındaki ilişkidir. Öncelikle Kant ve Hegel’in felsefeleri arasındaki benzerliklerden ziyade farklılıklara değinmek istiyor O. Daha sonra ise konuyu güneşin 4.5 yıl içerisinde söneceği yönündeki spekülasyonlara bağlamaya çalışacak büyük ihtimalle. O, lâfı fazla uzatmadan diyebilir ki Kant’ın aşkınsal(transcendental) idealizmini Hegel’in spekülatif idealizminden ayıran fark, Kant’ın kendinde-şey’i tarif edebileceğimizi, Hegel’inse kendinde-şey’den ancak neticeler çıkarabileceğimizi dile getirmesinden kaynaklanan bir farktır. Kendi anlam dünyamız bağlamında yeniden yazacak olursak diyebiliriz ki Kant bizim birer ölümlü olarak ölümsüzlüğü tarif edebileceğimizi söylerken, Hegel ölümsüzlük düşüncesinden ancak ölümlülüğümüzün anlamı hakkında çıkarımlar yapabiliriz demektedir. Zira Kant’a göre ölümsüzlük ölümlülüğü çevreleyen bir durumken, Hegel için ölümsüzlük ölümlülüğün içindeki bir boşluktur. Bir başka deyişle Kant için ölümsüzlük özneyi aşkınken, Hegel için ölümsüzlük özneye içkindir.

Ne aşkınsal idealizmi, ne de spekülatif idealizmi tasvip eden O henüz adlandıramadığı, fakat tanımlayabildiği yeni bir spekülasyon biçiminin şemasını çizmeye yeltenmekten başka çaresi olmadığını çok geçmeden idrak edecektir. O’nun tasavvur edebildiği kadarıyla söz konusu spekülasyon biçimi Kant’ın ve Hegel’in idealizmlerinden radikal bir kopuş gerçekleştirerek kendinde-şey’in düşünceden ve bilgiden bağımsız olarak var olabileceğini kuramsallaştırmaya yönelik olacaktır. Aşkınsal olmayan bir dışarı ve içkin olmayan bir içeri, şeklinde özetleyebileceğimiz kendinde-şey’in konumunun zamanın ve uzamın birleştiği yer olduğunu söylemeye ise bilmiyoruz gerek var mı, ama gene de söylüyoruz işte, belki vardır diye.

Kendinde-şey olarak O kendini ifade edebilecek ve kendinden farkını dile getirebilecek bir spekülasyon biçimini hayata geçirebilmek için kaçınılmaz olarak Kant ile Hegel arasında, Deleuze’ün deyimiyle bir ayırıcı-sentez(disjunctive-synthesis) işlemi gerçekleştirmek zorundadır. Zira bir ölümlünün kendini bir ölümsüz olarak tasvir edebilmesi ancak Kant’ın düşünümsel yargı(reflective judgement) ve Hegel’in spekülatif diyalektik stratejilerinin materyalist bir felsefe anlayışı içerisinde bölünüp aşkınsal ve idealist yanlarından arındırıldıktan sonra spekülatif ve materyalist yanlarının yeniden birleştirilmesiyle mümkün kılınabilir.

Her ne kadar ölümsüzlük düşüncesini hayata geçirebilmek sinir ve damar sisteminin bozguna uğratılmasını gerektirir gibi gözükse de, işin aslı hiç de öyle değildir. Zira az önce de belirtildiği üzere ölümsüz şahsiyetin ölümsüzlüğü fiziksel anlamda sonsuz olmak anlamına gelmekten ziyade, ruhsal veya şuursal anlamda sonsuzluğu idrak edebilecek bilinç düzeyine ulaşmış olmak demektir. Fâni bir bedende, fâni olmayan bir düşünceyi barındırabilecek kudrete erişmek olarak da nitelendirebileceğimiz bu var oluş tarzı özellikle 20. Yüzyıl sonu ve 21. Yüzyıl başında Deleuze ve Badiou gibi düşünürlerin kafasını kurcalamış spekülatif bir teoriler demetinin ürünüdür. Benim, olmayan şeyleri varmış gibi gösterme eğilimi içinde oluşumun sebebi ise söz konusu olmayan şeylerin var olduğunu düşünmemdir. Dikkat ederseniz cümlemi “olmayan şeylerin var olduğunu bilmemdir,” yerine “olmayan şeylerin var olduğunu düşünmemdir,” diyerek noktaladım. Zira ben bilmek ve düşünmek mastarları arasında dipsiz bir uçurum olduğu kanaatindeyim. Dipsiz bir uçurumun varlığından söz etmiş olmamın maksadı, siz de takdir edersiniz ki, olmayan bir şeyin var olmasının ne anlama geldiğini bir metafor aracılığıyla göstermek arzusunu taşıyor oluşumdur. Elbette ki benim sözünü ettiğim her şey salt benim tarafımdan söz konusu edildikleri için kanıtları kendilerinden menkûl hakikatler değildir. Bir metafor olarak “dipsiz uçurum” olgusu boşlukla dolu bir varlığı ifade eder. Fakat şu da bir gerçek ki dünyada dipsiz uçurumlar namevcuttur. Dünyada olmayan olguların varlığından söz edebilmemiz bile fiziksel dünya koşullarında var olması imkânsız olan pek çok olgunun düşünsel düzlemde mümkün olabileceğinin göstergesidir. Zira düşünce doğası gereği metafiziksel bir olaydır ve vazifesi maddi bir olgu olan dil vasıtasıyla fiziksel dünyada boşluklar oluşturmaktır. Tabii burada dil vasıtasıyla derken sakın dili ve aklı araçsallaştırdığımızı sanmayın. Aklıda tutun ki burada bahse konu düşüncenin fiziksel dünyada dil vasıtasıyla yarattığı şey boşluktan başka bir şey değildir. Boşluk yaratmaksa bizim projemiz bağlamında bir amaç olmaktan ziyade bir araçtır. Yani buradaki amaç dilin araçsallaştırılmasına karşı dili boşluk yaratmakta kullanılan bir araca dönüştürmek suretiyle amaçla aracın rollerini değiştirerek kendilerinin ötekisine, yani birbirlerine dönüşmelerini sağlamaktır. Birbirlerine dönüşen amaç ile aracın birbirlerini yok etmesinin kaçınılmaz olduğunu söylemeye ise bilmiyoruz gerek var mı. Varılmak istenen nokta şudur: Sonsuzluk özne ile nesne, amaç ile araç, neden ile sonuç arasındaki ilişkinin anlamsızlaşarak ortadan kalktığı, böylece de işte varlıkları birbirleriyle ilişkilerine bağımlı olan bu kavramların bizzat kendilerinin yok olduğu, zaman ile uzam içindeki bir boşluk formunda zuhur eden o malûm içkin dışsallıktır. Özneye içkin aşkınsal bir kavram olan sonsuzluk mevcut-egemen varoluş biçiminde kısa-devre yaratarak mevcut-egemen düzenden bir kopma yaratır. İşte Alain Badiou’nun Varlık ve Olay adlı kitabında boş-küme olarak nitelendirdiği söz konusu sonsuzluk bizim O adını verdiğimiz ölümsüz öznedir.

Kendinde-şey olarak O kendini ifade edebilecek ve kendinden farkını dile getirebilecek bir spekülasyon biçimini hayata geçirebilmek için kaçınılmaz olarak Kant ile Hegel arasında, Deleuze’ün deyimiyle bir ayırıcı-sentez(disjunctive-synthesis) işlemi gerçekleştirmek zorundadır. Zira bir ölümlünün kendini bir ölümsüz olarak tasvir edebilmesi ancak Kant’ın düşünümsel yargı(reflective judgement) ve Hegel’in spekülatif diyalektik stratejilerinin materyalist bir felsefe anlayışı içerisinde bölünüp aşkınsal ve idealist yanlarından arındırıldıktan sonra spekülatif ve materyalist yanlarının yeniden birleştirilmesiyle mümkün kılınabilir. Bunu da ancak bir ironist, aynı zamanda hem kendini aşan, hem de kendine içkin anlam dünyalarına kapılar aralayan ironisiyle yapabilir, ki nitekim işte yapmıştır da zaten.

the door of perception (via lucyphermann)

Notlar

[1] Bu metin henüz yazım aşamasında olan yeni kitabımın ilk hâlidir. Büyük ihtimalle 2-3 yıllık bir süreç içerisinde dallanıp budaklanacak, serpilip açılan bir halı gibi yayılacaktır önümüze. Söylemeye gerek var mı bilmiyorum ama adı bile henüz belli olmayan yeni kitabın bir özeti niteliğini taşıyan söz konusu metin son derece yoğun, sıkıştırılmış bir taslaktan öteye gitmemektedir. Okuyucudan ricam metni bitmiş bir ürün olarak değil, inşası süren bir yapıt olarak gören gözlerle okumasıdır. C.E.

[2] José Saramago, Lizbon Kuşatmasının Tarihi, çev. İpek Babacan (İş Bankası Kültür: İstanbul, 1989), 178.

Is Deleuze a Speculative Realist?

At first it might seem he is. If Bruno Latour is on the right track with respect to speculative realism, as Graham Harman and others would argue, then it might seem that Deleuze is on the right track as well for there are a number of areas where their philosophies converge in significant ways – especially concerning events, multiplicity, and their embrace of an ontological monism. I cover much of this in Deleuze’s Hume. It would also seem that De… Read More

via Aberrant Monism

Written by Infinite Thought

Deleuze in Context  

image

Deleuze in Context Workshop
University of Dundee
24 September 2010
11 AM – 6 PM, Carnelly Building, Room 2.20
Supported by School of Humanities and Arts and Humanities Research Institute, University of Dundee
Speakers
Jeffrey Bell, Southeastern Louisiana University, ‘Between Realism and Anti-Realism: Deleuze and the Spinozist Tradition in Philosophy’
Ian Buchanan, Cardiff University, ‘Deleuze and the Question of Revolution’
Craig Lundy, UNSW, ‘Historiophilosophy: Absolute Thought and its Historical Milieu’
David Martin-Jones, University of St Andrews, ‘The Child Seer in and as History: Putting the Cinema Books into Context’
Dominic Smith, University of Dundee, ‘Get Beyond Bad Faith and Bartleby: Some Stakes for Contemporary Thought’
Organiser: Professor James Williams, School of Humanities, University of Dundee

This event is free but places are limited due to the workshop format, so please book ahead as soon as possible by contacting James, j.r.williams[at]dundee.ac.uk

Visit this site

imaj ve yanılsama: reklam Subliminal! 1957 yılında market araştırmacısı James Vicary sinema ekranında çok hızlı bir şekilde parıldayan mesajların insanların gıda üzerinde tercihlerini etkilediğini kanıtlamak amacıyla yaptığı bir araştırmada teskistoskop adı verilen bir cihazla filmlerin arasına ‘coacola iç!’ ‘patlamış mısır ye!’mesajlarını yerleştirdi. Bu mesajlar saniyenin 1/3000’i kadar kısa bir sürede görünüyor ve her 5 saniyede tekrarlanıyordu. Bu filmlerin ardından N … Read More

via Anticopyright-tr Blog

 The Brain: The Places in the Brain Where Space Lives | Mind & Brain | DISCOVER MagazineJames Williams teaches philosophy at the University of Dundee. He has written on French thinker Jean-François Lyotard, Lyotard: Towards a Postmodern Philosophy (Polity), Lyotard and the Political (Routledge) and with Keith Crome The Lyotard Reader and Guide (Edinburgh), on Gilles Deleuze, Gilles Deleuze’s Difference and Repetition: a Critical Introduction and Guide (Edinburgh) and The Transversal Thought of Gilles Deleuze (Clinamen) and a new defence of poststructuralism, Understanding Poststructuralism (Acumen).

 Mark Thwaite: You have written books on Lyotard, Deleuze and now you add three other poststructuralist thinkers (Derrida, Foucault and Kristeva) to your list – before we get into the detail of your books, what is it that draws you to these thinkers?

James Williams: I was drawn to Lyotard’s ultra-realist political sensitivity, not in the grim conservative sense of realist, but in the sense of refusing any misplaced idealism about structures and systems. I like the way he seeks out gaps in those structures through their dependence on desire. His ability to connect those gaps to notions of justice is important to me. Deleuze is a vital metaphysician; in future years it will be commonplace to utter lines like “Plato, Aristotle, Descartes, Kant, Marx, Deleuze …” He opens life on to a realm of conditions and potentials that resist modern day naturalism (the reduction of life to the findings of the natural sciences defined in a very limited way) whilst remaining free of dogmatic mysticism. Derrida is a wonderful teacher. He expands our capacity to read between and across lines and texts. I like Kristeva’s combination of literary and psychoanalytical thought. She shows that an engagement with the role of deep processes in the psyche allows us to understand the revolutionary power of literature. As for Foucault, I have a soft spot for the complexity and balance of his style, its measure and cadence; it adds pleasure to the necessity of his understanding of the power of interlaced historical processes in contemporary lives.

MT: Your first book was on Jean-François Lyotard. Lyotard strikes me as a thinker often cited as the writer who defined postmodernism (in The Postmodern Condition), but not as a philosopher whose work has had a great impact beyond this. What is is that you see in Lyotard’s work that is so important?

JW: Lyotard was one of the best essayists of his time. A modern day Diderot, rather than a pure professional philosopher. So his work on the postmodern must be seen as a brilliant idea among many. It must also be seen in its aesthetic and polemical settings. Lyotard’s works are creative provocations with deep philosophical, political and artistic backgrounds. His work on the postmodern is often misread as a defence of postmodernity (an epoch) when it fact it is a plea for postmodern works that defy epochs by retaining a disruptive extra-historical power. Postmodern works remind us of the limits of the rational or irrational consensus that emerges and defines a slice of history. They are therefore outside such time-slices and have a negative power, ‘here are the limits of reason’, and a positive power, ‘here is an event that we must find new ways of doing justice to’. The notion of impact is a suspicious one in this context and I prefer to think in terms of the untimely: ‘That is to say, for as long as that for which it is time, and which the present time has more need of than ever, continues to count as untimely – I mean: telling the truth’ (Nietzsche, Untimely Meditations, 55). There are many current works inspired by Lyotard’s truths, for example, Margret Grebowicz’s Gender after Lyotard (SUNY, forthcoming), Geoffrey Bennington‘s Late Lyotard and Simon Malpas’s Lyotard (Routledge). Keith Crome and myself have a new critical edition of Lyotard’s works out this month! (The Lyotard Reader and Guide, EUP).

MT: Your Understanding Poststructuralism will, inevitably, be sold as an introductory text to students, but I thought it much better than many introductory texts (important though I think many of these gateway books can be). One of your concerns would seem to be that some analytic/traditional philosophers have not bothered to rise to the challenge of poststructuralist thought, but have condemned it tout court and without care. Why do you think that is?

JW: I like Bourdieu’s sociological methodology for answering this kind of question. For example, in his Homo Academicus, he traces the patterns of training and background for French academics. A similar work could be done for contemporary philosophers (where they trained, with which supervisors, their views of the importance of reason and common sense, whether they view themselves and thrive as specialists or generalists, their attitudes to science, religion and the arts). It would be scurrilous to offer answers independent of such a survey in addition to an extensive study of the statements made on continental philosophers. I am interested in raising critical questions that intersect with analytic ones in order to show that poststructuralist thinkers have some of the most original and powerful, in the sense of liberating, answers to traditional problems. Sometimes, the answer is that the problem is a false one. This can lead to some shock and misunderstanding, often based on the most sketchy reading and perhaps some concealed political and emotional motivations. I’d be happy to have shown that this need not be the case.

MT: What do you make of the ethical/religious turn in thinkers like Derrida? Was it inevitable?

JW: Nothing is inevitable, because even if things are causally determined, the meaning of what occurs exceeds facts or states of affairs. That’s why the same event is very different if we know it is to happen, rather than if it surprises us – hence the rich possibilities in literature for scenes where a death is foreseen (I often return to Marquez’s Chronicle of a Death Foretold, even if it was unsettling to read of its origin in true events in his recent beautiful memoirs Living to tell the tale). When we use the term ‘turn’ in philosophy it imparts meaning and weight to what is turned to, but this is always controversial, none more so than when it imposes linearity on to works with much more complex twists in time. For me, Derrida is primarily a great political interpreter of the philosophical tradition – and he never turned – for others, he is an ethical thinker. It is a mark of his importance that this will remain a rich source of debate.

MT: A number of the big beasts of poststructuralism are dead now. Theory’s time has, perhaps, passed. Who in contemporary thought should we be watching out for: Agamben, Badiou, Negri, Virilio, Zizek!?

JW: The philosophy I work on avoids these kind of predictions, except when they are uttered ironically. They encourage a nostalgic view that deflates the present. They also run counter to the view of events as shaped in retrospect and as always retaining an openness to future transformations (theory will return, but not as we know it). They also reflect the consumerist and fashion-led approach that turns us into onlookers rather than makers (see Guy Debord’s not-to-be-missed Comments on the Society of the Spectacle or his original Society of the Spectacle). Don’t look to others: What drives you and disgusts you? Work on them, but without fixing and representing them… Not easy, but definitely good for life.

MT: Lyotard’s libidinal economics – like Deleuze & Guattari’s politics of desire – seem to me to have dated more heavily than other postmodernisms, perhaps because they seem so tied to the jouissance of ’68 … or am I being unfair?

JW: There is a beautiful treatment of this kind of problem in Charles Péguy’s great book Clio. Péguy describes history as two intersecting cones: as we look into the future the cone widens and there are always more judges and actors, a bigger potential audience, but equally when they look back there are ever more worthy protagonists around us in the past. Our future audience turns out to have a choice among a much greater range of scenarios than we expected. So the interlocking cones of history grow wider backwards and forwards, and both cones expand through time. This leads to a set of interesting paradoxes. We care about future judgements, but we necessarily matter less and less in the future. Yet when we look back at needy actors just like us, we see them amongst many others. We crave significance, but remove it from others to make space for our own, as they do to us. One of the biggest problems is whether this should be cause for melancholy, or for a release from the burdens of destiny (Péguy’s moods alternate between despair and glory). If it is the latter – and, after all, it is up to us – then Lyotard’s desire will keep returning, but never as a dominating legacy.

MT: In the critical responses to your books, have you learned anything that would make you want to reassess or finesse your arguments? Have you been happy with the responses to your work?

JW: Readers’ responses to manuscripts, commissioned by academic presses, are the most important critical response to books and articles received by academics; they are almost never seen by others. A bad response means no publication, no publication can mean no job. Luckily, I have had many helpful responses that have much improved my books. It is luck because readers and reviewers can often be less well-qualified than the original author or have an opposed agenda (‘this book about guinea pigs should have been about elephants’. There is very little kudos in reading and reviewing, so they are done out of duty, enjoyment in judging others, lust for power, or necessity (junior academics find it hard to get early publications and hence often work through reviews; they are also in need of the tiny sums paid for reading: ‘we offer you £50 worth of our books for a 3 page report on this 400 page manuscript’). I like the way some modern reviewers are trying to re-invigorate the form by turning reviews into more creative pieces, where judgement and categorisation play less prominent roles. A good reviewer jumps off from a work, rather than jumps on it (obviously Nietzscheans do not have regrets, but were I to have any, one would be to have flattened rather than lifted works).

MT: You have a new book about Deleuze coming from Clinamen in March (The Transversal Thought of Gilles Deleuze) – can you tell me a little about it? Will this be building on the arguments in your Gilles Deleuze’s “Difference and Repetition”: A Critical Introduction and Guide?

JW: Clinamen is one of a dwindling number of independent specialist philosophical presses resisting the commercial logic of ‘many introductory primers and few, mainly historical, classics’. Bill Ross, the editor, pays genuine care to his authors and books. My book argues that Deleuze sought to construct a metaphysics, a world-view, with the greatest potential for openness, that is, with the fewest basic exclusions and identifications. A metaphysics that says that humans or nature or God, identified in a certain fixed way, are prior and best is terribly violent and narrow. However, even contemporary forms of empirical scientific naturalism can be narrow, due to the metaphysical presuppositions of their methods: forms of abstraction and generalisation, for instance. My book shows the detail of Deleuze’s arguments in relation to other key thinkers. I trace Deleuze’s work on transcendental conditions in Kant; his ethical thought based around expression, through Levinas; his engagement with science, through Bachelard; his work on reciprocal determination, in Whitehead; his distance from the possible, through Lewis; his radical opposition to the use of common sense, through Harman; and his revolutionary politics, in Negri and Lyotard. The book could have been called Deleuze, Life and Philosophy, but The Transversal Thought of Gilles Deleuze: Encounters and Influences is much less hubristic (the value of a good editor).

MT: What are you working on now?

JW: I’m working on another book-length reading of a work by Deleuze (The Logic of Sense). This book develops his idea of the radical connection of all things and people through the intense sensations that can run through them. He deduces a surface of sense connecting impersonal neutral events to individual singular actual ones, for example, in the way a single battle brings together many different actors, but from myriad perspectives and through multiple emotions and attachments. This notion of the event, as a connecting process prior and constitutive of fleeting identities, has very interesting ramifications for the ways we see life. So I am working on a long-term project of a new philosophy of the event inspired by Deleuze and by Whitehead.

MT: What is the best book you have read recently? Who is your favourite writer/what is your favourite book?

JW: I do not really have favourite writers and books. There are writers that accompany different moods and moments very well (Goytisolo, McEwan, Faulkner, Franquin, Goscinny, Uderzo, Chatwin, Sollers, Barthes, Greene, Borgès, Morris, Nietzsche, Foucault, Golding, Proulx, Waugh, Sempé) but which ones, when and where is unpredictable, sometimes they work, sometimes they do not. When they work they connect a moment to others by making them different; a single fixed and cherished favourite could not really do that – like a jester always telling the same joke to lesser effect. Off with his head.

MT: Has the internet changed the way that you read and write?

JW: I can’t remember a time before the internet. The latest surfing speeds and remote file and email access allow an academic to be almost anywhere in the world and ‘at work’. This ends the old dichotomy of, either, working on a single well-crafted piece next to a hot stove in slippers, or, sitting in a fusty university office teaching and administrating. My only worry with this passing is that it can increase a somewhat typical academic jealousy and paranoia (What are they doing? Why aren’t they reading me? Who is planning my downfall? Do I care?) Less in-the-flesh contact involves a loss of social skills and an increase in lonely self-analysis. It goes without saying that poststructuralists like me never ever suffer from this, and don’t you ever say the contrary, because I will find out.

MT: Anything else you’d like to say?

JW: Thanks for interviewing me. A serendipitous remedy for the above electronic social alienation lies in setting up a network of valued internet sites – something like an archipelago of cultured writing amidst a sea of dross. ReadySteadyBook (and its linked blogs) are pleasant and hospitable islands!

MT: Thanks so much for your time James – all the very best.

RSB-ROBOT
Copyright © 2002-2010 http://www.readysteadybook.com.

Mark Thwaite (13/02/2006)

 
alice, white rabbit, the hole and many doors

 

Mark Fisher has been writing an acclaimed blog as k-punk for some years now. Focussing on culture, especially music and literature, and politics. His writing also appears in the New Statesman, Frieze, The Wire, Sight and Sound and FACT. A founder member of the Cybernetic Culture Research Unit, he now teaches at Goldsmiths University and the City Literary Institute in London.

In November last year he published his first book Capitalist Realism: Is There No Alternative?, and also edited a collection of texts on the death of Michael Jackson, The Resistible Demise of Michael Jackson, both published with Zer0 Books.

Rowan Wilson: Your blog, k-punk, is one of the leading blogs for cultural analysis. When did you first start writing it and why did you start?

Mark Fisher: Thank you. I started it in 2003. At the time, I was working as a Philosophy lecturer in a Further Education college in Kent – I reflect on some of my experiences there in Capitalist Realism. I was then quite badly depressed – not because of teaching, which I enjoyed, but for a whole series of long-term reasons – and I started blogging as a way of getting back into writing after the traumatic experience of doing a PhD. PhD work bullies one into the idea that you can’t say anything about any subject until you’ve read every possible authority on it. But blogging seemed a more informal space, without that kind of pressure. Blogging was a way of tricking myself back into doing serious writing. I was able to con myself, thinking, “it doesn’t matter, it’s only a blog post, it’s not an academic paper”. But now I take the blog rather more seriously than writing academic papers. I was actually only aware of blogs for a short while before I started mine. But I could quite quickly see that the blog network around Simon Reynolds’ blog [see the RSB interview with Reynolds] – which was the first network I started to read – fulfilled many of the functions that the music press used to. But it wasn’t just replicating the old music press; there were also sorts of strange, idiosyncratic blogs which couldn’t have existed in any other medium. I saw that – contrary to all the clichés – blogs didn’t have to be online diaries: they were a blank space in which writers could pursue their own lines of interest (something that it‘s increasingly difficult for writers to do in print media, for a number of reasons).

RW: You’re almost one of the elder statespeople of blogging now. How has it changed since you started?

MF: Blogging networks shift all the time; new blogs enter the network, older ones fall away; new networks constitute themselves. One of the most significant developments was the introduction of comments; a largely unfortunate change in my view. In the early days of blogs, if you wanted to respond to a post, you had to reply on your own blog, and if you didn’t have a blog, you had to create one. Comments tend to reduce things to banal sociality, with all its many drawbacks.

Yet blogs continue to do things that can’t be done anywhere else: look at the way that Speculative Realism has propagated through blogs. Originally coined as term of convenience for the work of the philosophers Ray Brassier, Graham Harman, Iain Hamilton Grant and Quentin Meillassoux, Speculative Realism now has an online unlife of its own. This isn’t just commentary on existing philosophical positions; it’s a philosophy that is actually happening on the web. Graham has his own blog, Object-Oriented Philosophy, but there are a whole range of Speculative Realism-related blogs, including Speculative Heresy and Planomenology. Reid Kane of Plamomenology has gone so far as to argue that Speculative Realism is “the first avatar of distributed cognition”, that, in other words, there is a natural fit between SR and the online medium.

RW: You were one of the co-founders of the Cybernetic Culture Research Unit (CCRU), described by Simon Reynolds as the academic equivalent of Apocalypse Now’s Colonel Kurtz. Who did you form it with and what was its purpose?

MF: The main driving forces behind it were Sadie Plant and Nick Land. But Sadie Plant left quite quickly so the CCRU as it developed was much more shaped by Nick Land. Nick’s 1990s texts – which are to be issued in a collected edition this year, by Urbanomic, who publish the Collapse journal – are incredible. Far from the dry databasing of much academic writing or the pompous solemnity of so much continental philosophy, Nick’s texts were astonishing theory-fictions. They weren’t distanced readings of French theory so much as cybergothic remixes which put Deleuze and Guattari on the same plane as films such as Apocalypse Now and fictions such as Gibson’s Neuromancer.

Jungle was crucial to the Ccru. What the Ccru was about was capturing, (and extrapolating) this specifically British take on cyberculture, in which music was central. Ccru was trying to do with writing what Jungle, with its samples from such as Predator, Terminator and Blade Runner, was doing in sound: “text at sample velocity”, as Kodwo Eshun put it.

RW: The writing of the Ccru seems very different to your current style. Are you still involved with the Ccru – and indeed is it still operating?

MF: It was never formally disbanded but then again it was never formally constituted. It’s odd because, it’s only a decade on that the stuff is starting to get published in book form. As I said, Nick’s texts are just about to be published. Steve Goodman (aka Kode9) has just had his book Sonic Warfarepublished on MIT Press. As for the change of style, I suppose a number of things happened. One was the slowing of the UK cyberculture that had inspired the Ccru throughout the 90s. Gradually, the exorbitant hypotheses of the Ccru seemed to have less purchase on a culture that increasingly seemed to correspond more with Jameson’s ideas of retrospection and pastiche. In the 90s, it was possible to oppose a vibrant cyberculture to the malaise which Jameson identified. But in the 00s, the blight of postmodernism spread everywhere.

Also, I found that, as I started teaching regularly, and as I got used to writing for an audience – and there’s no form of writing that makes you as aware of having an audience as blogging; print publications just don’t compare – I rediscovered rhetoric, argument and engagement. The exhilaration of the Ccru-style was its uncompromising blizzard of jargon, text as a tattoo of intensities to which you just had to submit. But it’s hard to maintain that kind of speed-intensity for longer writing projects; and I found that I enjoyed producing writing that was expositorier and which tried to engage the reader rather than blitz them. I like Zizek’s line that the idiot he is trying to explain philosophy to is himself; I feel the same. Much of my writing now is me trying to explain things to/for myself.

There were also political schisms. The Ccru defined itself against the sclerotic stranglehold that a certain moralizing Old Left had on the Humanities academy. There was a kind of exuberant anti-politics, a ‘technihilo’ celebration of the irrelevance of human agency, partly inspired by the pro-markets, anti-capitalism line developed by Manuel DeLanda out of Braudel, and from the section of Anti-Oedipus that talks about marketization as the “revolutionary path”. This was a version of what Alex Williams has called “accelerationism”, but it has never been properly articulated as a political position; the tendency is to fall back into a standard binary, with capitalism and libertarianism on one side and the state and centralization on the other.

But working in the public sector in Blairite Britain made me see that neoliberal capitalism didn’t fit with the accelerationist model; on the contrary, pseudo-marketization was producing the pervasive, decentralized bureaucracy I describe in Capitalist Realism. My experiences as a teacher and as trade union activist combined with a belated encounter with Zizek – who was using some of the same conceptual materials as Ccru (the Freudian death drive; pulp culture, technology), but giving them a leftist spin – to push me towards a different political position. I guess what I’m interested in now is in synthesizing some of the interests and methods of the Ccru with a new leftism. Speculative Realism has returned to some of the areas that the Ccru was interested in. What I’m hoping will happen in the next decade is that a new kind of theory will develop that emerges from people who have been deep-cooked in post-Fordist capitalism, who take cyberspace for granted and who lack nostalgia for the exhausted paradigms of the old left.

RW: One of the most exciting things to happen in publishing last year was the development of the Zer0 Books imprint. Can you explain how that came about and the purpose of the project?

MF: The imprint was set up by the novelist Tariq Godard. He asked Nina Power and me if we’d like to do books, and we suggested a range of other people. What we wanted was to produce the kind of books we’d want to read ourselves, but which weren’t being published anywhere. In mainstream media, the space that had drawn Tariq and myself towards theory in the first place – the music press, areas of the broadcast media – had disappeared. Effectively, that kind of discourse had been driven into exile online. So part of what Zer0 was about was harvesting the work that has been developed on the blog networks. Zer0 is about establishing a para-space, between theory and popular culture, between cyberspace and the university. The Zer0 books are a reminder of what ought to be obvious, but which the imbecilic reductionism of neoliberal media would like us to forget: serious writing doesn’t have to be opaque and incomprehensible, and popular writing doesn’t have to be facile.

RW: Your first book, Capitalist Realism: Is There No Alternative?, was published by Zer0 in November. Why do you think that capitalism, even in the wake of the financial crisis, has such a grip on our consciousness?

MF: I’m not sure that it has a grip on our consciousness so much as on our unconscious. It shapes the limits of what we can imagine. It does so because it has enjoyed 20 years of unchallenged domination, blitzing our nervous systems with its intoxicants, paralysing thought. Put at its simplest, capitalist realism is the widespread idea that capitalism is the only “realistic” political economic system. The response to the financial crisis only reinforced this belief – it was (on every level) unthinkable that the banks could be allowed to crash. The problem is imagining an alternative that anyone believes could be actually attained. Which isn’t to say that an alternative can’t ever come about; in fact, after the financial crisis, we’re in the bizarre situation at the moment where everything – very much including the continuation of the status quo – looks impossible.  But this is already an improvement from how things seemed only two years ago. The financial crisis forced capitalist realism to change its form. The old neoliberal story was no longer viable. But Capital has not yet cobbled together much of a new narrative, or come up with any economic solution to the problems that led to the crash in the first place. It’s as if capitalism has suffered its own version of shock therapy.

RW: How is your argument different from that put forward by Fredric Jameson in his work on the culture of postmodernism?

MF: Well, as I say in the book, in many ways what I’m calling “capitalist realism” can be contained under the rubric of Jameson’s theorization of postmodernism. Yet the very persistence and ubiquity of the processes that Jameson identifies – the destruction of a sense of history, the supersession of novelty by pastiche – meant that they have changed in kind. Postmodernism is now no longer a tendency in culture; it has subsumed practically all culture. Capitalist realism, you might say, is what happens when postmodernism is naturalized. After all, we’ve now got a generation of young adults who have known nothing but global capitalism and who are accustomed to culture being pastiche and recapitulation.

RW: In the book you move from describing the problems of capitalist society to how it is making us mentally ill. What do you think are the central lasting effects of neoliberalism on our psyches and, with its collapse, how do you see these unravelling?

MF: Neoliberalism installs a perpetual anxiety – there is no security; your position and status are under constant review. It’s no wonder that, as Oliver James shows in The Selfish Capitalist, depression is so prevalent in neoliberalized countries. Widespread mental illness is one of the hidden costs of neoliberal capitalism; stress has been privatized. If you’re depressed because of overwork, that’s between you and your brain chemistry!

I do think that the financial crisis killed neoliberalism as a political project – but it doesn’t need to be alive in order to continue to dominate our minds, work and culture. Even though neoliberalism now lacks any forward momentum, it still controls things by default. So, sadly, I don’t see the deleterious psychic effects of neoliberalism waning any time in the immediate future.

RW:You identify the madness of managerial bureaucracy, the incessant and pointless ‘auditing culture’, in contemporary public services, specifically education. You discuss how this auditing culture is now, along with capitalism’s PR network, a new big Other, a replacement for God. It’s the ideological matrix that we all cynically dismiss (not just privately – this cynicism is now the accepted public language; see the Guardian’s G2 section for daily examples) but nonetheless remains the binding authority. Why are we not simply able to shrug it off?

MF: PR is not limited any more to specific promotional activities – as I say in the book, under capitalism, all that is solid melts into PR. In so-called “immaterial” labour, the effect of auditing is not to improve actual performance but to generate a representation of better performance. It’s a familiar effect that anyone subject to New Labour’s targets will know all too well.

Neoliberalism reproduces itself through cynicism, through people doing things they “don’t really believe”. It’s a question of power. People go along with auditing culture and what I call “business ontology” not necessarily because they agree with it, but because that is the ruling order, “that’s just how things are now, and we can’t do anything about it”. That kind of sentiment is what I mean by capitalist realism. And it isn’t merely queitsm; it’s true that almost no-one working in public services is likely to be sacked if they get a poor performance review (they will just be subject to endless retraining); but they might well be sacked if they start questioning the performance review system itself or refusing to co-operate with it.

RW: So now we move from the critique to the positive proposals. In an interview with Matthew Fuller for Mute you tentatively suggest that the left needs to come up with a new big Other, one that is more representative of Rousseau’s ‘general will’. How is this to be distinguished from the capitalist big Other and how would it be prevented from becoming reified, a new system of mystical dominance?

RW: Reification isn’t a problem per se; in fact, it’s something we should hope for. Evan Calder Williams, whose book Combined and Uneven Apocalypse is coming out on Zer0, talks of an “anti-capitalist reification”, and I think that’s what we need to develop. It’s capitalism that poses as being anti-reification; it’s capitalism that presents itself as having dissolved all illusions and exposed the underlying reality of things. Part of what I’m arguing in Capitalist Realism is that this is an ideological sleight of hand; it’s precisely neoliberal capitalism’s ostensible demystifications (its reduction of everything to the supposedly self-evident category of the free individual) that allow all kinds of strange, quasi-theological entities to rule our lives. But I don’t think the aim should be to replace capitalism’s fake anti-reification with a “real” anti-reification. Reification can’t be entirely eliminated. I take this to be one of the important lessons that Lacanian psychoanalysis has to teach. Being a speaking subject at all involves a minimal reification; the big Other is coterminous with language itself. But this is very far from being a problem for the left. It’s the left that needs to insist on the reality of something in excess of individuals, whether you call it the “general will”, the “public interest”, or something else. When Mrs Thatcher famously denied the existence of society, she was echoing Max Stirner’s claim that all such abstractions are “spooks”. But we can’t ever rid ourselves of these incorporeal entities – neoliberalism certainly hasn’t. As I argue in Capitalist Realism, neoliberalism hasn’t killed the big Other – for who is the consumer of PR (which no actual empirical individual believes) if not the big Other? The point now – and I would affirm this forcefully, not tentatively – is to invent a leftist big Other. This doesn’t mean reviving authoritarianism; there is no necessary relation between the big Other and a strong leader. On the contrary, in fact, authoritarianism happens when there is a confusion between the big Other (as virtuality) and an empirical individual. What we need are institutions and agents that will stand in for – but cannot be equated with – a leftist big Other.

RW: You talk about the re-formatting of memory that is a symptom of capitalist realism, where history can be altered almost instantly (as in a Philip K. Dick novel) as we stand agog before the supposed ceaseless innovation of capitalism. You were also one of those to start using the concept ‘hauntology’, the idea that there was a cultural meme that acknowledged the collapse of a moment and picks through the remains for the lost futures buried within (it’s probably fair to say that Owen Hatherley’s Militant Modernism, the first Zer0 Book, is operating within this terrain). Similarly, we are in a political landscape littered with ‘ideological rubble’ (as you quote Alex Williams). My suspicion is that for you the ‘moment’ that has collapsed is the politics of ’68, one that was perhaps guilty of the re-formatting of history and memory in its own way, before many of its ideas were taken up by a post-Fordist capitalism. So what is the detritus that you are picking through? What of the discarded remnants of left politics would you dust off? And is it possible to give old ideas new momentum?

MF: I would say that, in many ways, the politics of ’68 haven’t collapsed enough. ’68 is a spectre which still hangs over theory. Yet the forces which ’68 railed against no longer exist; there is no Stalinist Party or State that we need to blow apart with a Cultural Revolution. Which isn’t to say that we should want to return to Stalinist authoritarianism, or that it is possible to do so; the oscillation between these two options is the sign of a failure of political imagination. It’s necessary to go all the way through post-Fordism, to keep looking ahead, especially at times when there seems to be nothing ahead of us. Part of the importance of the concept of hauntology is the idea of lost futures, of things which never happened but which could have. On one level, late capitalism is indeed all about ceaseless reinvention, nothing is solid, everything is mutable; but on another level, it is about recapitulation, homogeneity, minimally different commodities. Some of Jameson’s best passages are about this strange antinomy. Deleuze and Guattari, too, emphasize the way in which capitalism is a bizarre mix of the ultra-modern and the archaic. The failure of the future haunts capitalism: after 1989, capitalism’s victory has not consisted in it confidently claiming the future, but in denying that the future is possible.  All we can expect, we have been led to believe, is more of the same – but on higher resolution screens with faster connections. Hauntology, I think, expresses dissatisfaction with this foreclosure of the future.

So it’s not now a question of giving old ideas new momentum, it’s a matter of fighting over the meaning of the words “new” and “modern”. Neoliberalism has made it seem self-evident that “modernization” means managerialism, increased exploitation of workers, outsourcing etc. But of course this isn’t self-evident: the neoliberals fought a long campaign on many fronts in order to impose that definition. And now neoliberalism itself is a discredited relic – albeit, as I argued above, one that still dominates our lives, but only by default now. Part of the battle now will be to ensure that neoliberalism is perceived to be defunct. I think that’s already happening. There is a change in the cultural atmosphere, small at the moment, but it will increase. What Jim McGuigan calls “cool capitalism”, the culture of swaggering business and conspicuous consumption that dominated the last decade, already looks as if it belongs to a world that is dead and gone. After the financial crisis, all those television programmes about selling property and the like became out of date overnight. These things aren’t trivial; they have provided the background noise which capitalist realism needed in order to naturalise itself. The financial crisis has weakened the corporate elite – not materially so much as ideologically. And, by the same token, it has given confidence to those opposed to the ruling order. I’m sure that the university occupations are the signs of a growing militancy. We need to take advantage of this new mood. There’s nothing old fashioned about the idea of rational organisation of resources, or that public space is important. (The failure to rationally organise natural resources is now evident to everyone; and the consequences of letting the concept of public space decline are equally obvious to anyone living in Britain, with its violent crime and drunkenness, both of which are symptoms of a kind of despair that is as unacknowledged under capitalist realism as it is ubiquitous). Similarly, what is intrinsically “modern” about putting workers under intolerable stress? The pseudonymous postal worker Roy Mayall put this very well in his LRB blog:

We used to be told that there were three elements to the postal trade: the business, the customers and the staff, and that all were equally important. These days we are clearly being told that only the business matters. So now the ‘modernisers’ are moving in. They are young, thrusting, in-your-face and they think they know all the answers. According to them, the future is the application of new technology within the discipline of the market. But the market doesn’t tell us what to do: people tell us what to do. The ‘market’ is essentially a ploy by which one group of people’s interests are imposed on the rest of us. The postal trade is at the front line of a battle between people’s needs and the demands of corporations to make ever increasing profits. That’s what they mean by ‘modernisation’, and it’s not ‘nostalgia’ to remind ourselves that things used to be different.

But the fight will only be won when we can say with confidence, not only that things used to be different in the past, but that they can be different in the future too. I’m hoping that, before long, the neoliberal era will be seen for what it was: a barbarous anti-Enlightenment atavism, a temporary interruption of a process of egalitarian modernization.

RW: At the end of last year you edited a collection of essays, The Resistible Demise of Michael Jackson, brought out almost at the speed of John Blake Publishing! What was so important about Michael Jackson’s death that made you put such energy into this project?

MF: Yes, it’s rapid-response theory! There’s no doubt that Jackson’s death arrived at a punctual moment. A whole thirty year reality system had just collapsed with the bank bail-outs. Obama had been elected. There was no-one who personified that thirty year period more than Michael Jackson. In the few days after Jackson died, I found myself watching his videos over and over again. I surprised myself by moved from a position of detached cynicism to feeling increasingly sad. There was something in those videos – particularly the Off The Wall clips – which afterwards disappeared from Jackson personally and from the culture in general. So I listened to Off The Wall and “Billie Jean” obsessively. I probably listened to “Billie Jean” forty times, but it was like listening to it for the first time; there were depths to it I’d never got to before. I wrote a post on my blog which elicited some positive responses; and it struck me that the network around Zer0 – which includes many of the world’s music writers as well as theorists – was in an ideal position to produce a book that could deal with MJ as a symptom. Which isn’t to say that the book is some desiccated analysis that doesn’t engage with the sensuous qualities of Jackson’s music – there are some wonderful descriptions of the tracks and Jackson’s dancing. The book was put together very quickly, but I’m extremely pleased with the results. It was heartening to see what music writers can do when you give them space and let them pursue their interests. There are some pieces in the book – such as Chris Roberts’ and Ian Penman’s – that are so sui generis that it is difficult to imagine them appearing anywhere else.

RW: You’ve had a busy year, what with the blog, teaching, finishing a stint as reviews editor at The Wire, conference papers, marriage, Zer0 and the publication of two books – is it time for a rest now or will 2010 be just as busy?

MF: This is not the time for a rest. On a personal level, a rest is impossible. Most of what I do doesn’t make me much money, so I have to keep working at a furious rate to keep my head above water. On a wider cultural and political level, this is a highly exciting time, not a moment to be convalescing. This year, in addition to the teaching, blogging, freelancing and editing for Zer0, I will be putting out Ghosts Of My Life, which will bring together my writings on hauntology and lost futures; in some ways, it’s the other half of Capitalist Realism. There’s another big project that I’m involved with which I have high hopes for, but we’re not ready to go public on that yet.

RW: And finally, I hope it’s not too late to ask what were your favourite books of last year?

MF: Apart from the Zer0 books – and I’ve almost certainly forgotten something really important – they would be:

Fredric Jameson, Valences Of The Dialectic. A genuinely monumental work that I expect to be referring to for many years.
Graham Harman, Prince Of Networks. A stunning reinterpretation of Bruno Latour’s work that is also Graham’s most lucid account yet of his object-oriented philosophy
Jodi Dean, Democracy and Other Neoliberal Fantasies: Communicative Capitalism and Left Politics. Jodi’s sharp analysis of the impasses of the left is also a kind of requiem for much the 2.0 bluster of the last decade.
Slavoj Zizek, First As Tragedy, Then As Farce. Much more focused than some of Zizek’s recent books, this was a reminder of his supreme relevance to the current conjuncture.

RW: Thanks Mark.

Rowan Wilson (22/02/2010)
RSB-ROBOT
Copyright © 2002-2010 http://www.readysteadybook.com.
%d bloggers like this: